samenwerking van apen de een vlooit de staart van de ander gezeten op een tak

Samenwerken kun je dat leren?

Samenwerken met anderen is voor sommigen onder ons een hele klus. Zelf worstelde ik vaak ook om afgestemd op anderen een project succesvol te klaren. Wat ik dan tegen kom bij mezelf, is dat ik soms het idee heb dat het te traag gaat en dat het veel sneller en beter kan als ik het alleen zou doen. Gedeeltelijk is dat waar, alleen het eindresultaat is vaak veel beter als je er samen voor gaat. Daarbij komt ook nog dat het dan beter gedragen wordt omdat de anderen daar dan ook hun zegje over hebben kunnen doen. De vraag is wat zijn nu de echte succesfactoren en de valkuilen als het gaat om samenwerken en kun je samenwerken überhaupt leren!

Wij denken dat het voor een groot gedeelte te leren is. Wil je weten hoe dat bij jou zit en waar je op moet letten wanneer je beter wil leren samenwerken? Of hoe je je collega’s kunt motiveren en stimuleren om dat ook te doen? Lees dan dit blog.

1. Wat is samenwerken voor mij?

Samenwerken is voor mij niet iets heel natuurlijks. De gemiddelde leeftijd dat een kind langzamerhand anderen gaat opzoeken om samen te spelen is vier jaar. Rond die leeftijd had ik een ernstig ongeluk en kon ik een hele tijd niet normaal meespelen. Mijn vriendjes vonden dat lastig en speelden liever niet met me. Om niet steeds afgewezen te worden, koos ik als het enigszins kon om het allemaal zelf te doen. De reden hiervoor was dat ik niet gekwetst wilde worden. Het voordeel was dat ik dan zelf de touwtjes in handen had en dat ik het precies zo kon doen als ik wilde. Als het te langzaam ging zette ik een tandje bij en als ik klaar was dan was het klaar.

1.1 Samenwerken is noodzakelijk!

Echter toen ik wat ouder werd, kwam ik er achter dat ik toch regelmatig moest samenwerken om mijn doelen te bereiken. Zo was ik bij het voetballen afhankelijk van mijn medespelers en bij de scouting was het de bedoeling dat je samen met je clubje aan de slag ging om de vlag bij de tegenstander te veroveren. Ook tijdens mijn studie moest ik regelmatig samen met anderen projecten doen. Het fijne was dat je niet alles alleen hoefde te doen en daardoor in kortere tijd meer kon doen. Het vervelende was dat mijn invloed op het eindresultaat een stuk minder was en vaak niet meer apart zichtbaar. Verliezen met voetballen omdat je teamgenoot geen zin had om zich uit te sloven terwijl je je stinkende best gedaan had, was niet goed voor mijn stemming.

Hetzelfde gold voor zelf een blunder maken waar je teamgenoten last van hadden. Toch kwam ik er langzamerhand achter dat samenwerken een vaardigheid was die ik verder moest ontwikkelen. Dat was een interessant proces waar ik veel van geleerd heb omdat het bij mij door dat ongeval niet vanzelf ging. Het voordeel daarvan is wel dat ik het écht heb moeten leren. Daardoor ben ik me bewust van wat er allemaal bij komt kijken. Ik neem je mee in mijn verhaal en laat je zien dat samenwerken iets natuurlijks is dat in onze genen zit. Ook laat ik je zien dat niet samen willen werken geen optie is. Immers in elke vacature kom je tegenwoordig wel het woord samenwerken en teamplayer zijn tegen.

2. Wel of niet samenwerken, dat is de vraag.

Uit onderzoek van Saskia Nijs (onderzoeker bij de VU in Amsterdam) naar de redenen waarom mensen wel of niet willen samenwerken komt het volgende naar voren. Mensen zijn niet direct geneigd om samen te werken. Samenwerken kost meer tijd, je moet rekening houden met anderen, het kan niet op jouw eigen manier gaan. Daarnaast ben je bang dat het dan niet het resultaat brengt wat je verwachte. De tegenhanger daarvan is echter wel dat als er góed wordt samengewerkt, het de kwaliteit van het eindresultaat vaak een aanzienlijk stuk hoger ligt. Vaak hoger dan wanneer iets alleen wordt gedaan. Omdat dat echter vooraf niet in te schatten is, zijn we toch vaak geneigd om het dan toch maar even snel alleen te doen.

Echter de ervaring leert ook dat uit samenwerken vaak verrassend mooie dingen kunnen komen omdat je elkaar aanvult en inspireert. Helaas het tegendeel is ook waar als de samenwerking niet loopt. Toch kun je concluderen dat samenwerken vaak loont, maar om er te komen moet wel moeite worden gedaan.

Uitgangspunt is altijd dat samenwerken beide partijen iets extra’s moet brengen dat hen groter maakt dan henzelf. Daarnaast moet die samenwerking er toe leiden dat persoonlijke doelen binnen die samenwerking kunnen worden gerealiseerd. Het gaat dan om doelen die je alleen niet kunt bereiken. Samenwerken met als enige doel om te samenwerken leidt tot niets.

3. Vertrouwen is de basis voor samenwerken!

Succesvol samenwerken lukt alleen als er vertrouwen is in elkaar. Interessant is dat bij de start van een nieuw team er altijd veel vertrouwen is in elkaar. We zijn als mensen van nature geneigd om anderen te vertrouwen. Belangrijk is dan wel dat de wederzijdse verwachtingen dan ook steeds waar worden gemaakt. Hierbij zijn de kernbegrippen integriteit, bekwaamheid en het elkaar verlenen van een gunst. Als dat om de een of andere wijze ergens niet klopt moet er open over gesproken kunnen worden. Anders verdwijnt het vertrouwen als sneeuw voor de zon.

3.1 Hoe ontstaat vertrouwen?

Vertrouwen kan gebaseerd zijn op eerdere positieve ervaringen met de ander waarin hij heeft bewezen betrouwbaar en bekwaam te zijn. Het kan ook gebaseerd zijn op affectie. Soms is er gewoon meteen een klik en ontstaat er spontaan een wederkerige relatie waarin mensen elkaar gunsten verlenen. Deze gunsten worden verleend, omdat de personen in kwestie geven om het welzijn van elkaar en elkaar hiermee willen helpen (Greenberg et al., 2007: 327). Dat gaat spontaan en daar zit weinig logica achter.

4. Kan iedereen (leren) samenwerken?

In de natuur zie je dat meer ontwikkelde soorten op de een of andere wijze samenwerken. Bijvoorbeeld leeuwen, dolfijnen, orka’s en wolven werken samen om zo effectief te kunnen jagen. Ook als menselijk soort hebben we samenwerken in onze genen zitten. Immers anders waren we niet zo ver gekomen. Diep in ons binnenste weten we ook dat we vaak moeten samenwerken om tot iets moois te komen. Dus in aanleg zit het in ons. Dat betekent dat iedereen dat op de een of andere wijze kan leren. Belangrijk hierbij is dat we ons realiseren dat we sociale wezens zijn.

Dat betekent dat we, al dan niet bewust, altijd reageren op anderen. Dat reageren is vaak heel subtiel en gaat veel verder dan alleen reageren op alleen wat iemand zegt. Ook hóe iemand iets zegt en wát hij daarbij uitstraalt is zeker zo belangrijk. Dat alles moet met elkaar kloppen, congruent zijn. Deze hele setting bepaalt vervolgens hoe jij je gedraagt in contact met anderen. Het gaat hierbij altijd over in hoeverre je je aanpast en in hoeverre je jezelf kunt blijven en voor jezelf opkomt. Bij HEELopleidingen gaan we er vanuit dat er altijd op drie niveaus sprake is van contact zie onderstaand plaatje. Wil je meer weten klik dan hier.

verbinding volgens HEEL
Verbinding Denken – voelen – weten Hoofd – Hart – Buik

4.1 Welke specifieke vaardigheden moet je voor samenwerken ontwikkelen?

Bij vaardigheden gaat het om zaken die meestal in basis niet aanwezig zijn maar die je wel kunt leren. Het gaat bij samenwerken meestal om de volgende basisvaardigheden:

4.1.1 Het aanleggen van een netwerk.

Dat betekent dat je contacten legt met anderen, deze goed onderhoudt en gebruikt wanneer nodig. En dat je je netwerk ook helpt als zij vragen hebben. Netwerken is geven en nemen. Met netwerken heb je toegang tot meer kennis, informatie en contacten. Een nichtje van mij zei toen ze weer een vrijstelling kreeg op de universiteit vaak: ” Kennis is belangrijk, maar kennissen zijn veel belangrijker.”

4.1.2 Het in het oog houden van zowel je eigen belang als dat van anderen.

Het gaat hier altijd om persoonlijk leiderschap. In hoeverre beweeg je mee met de ander zonder dat je jezelf te kort doet. Belangrijk bij samenwerken is dat iedereen gemotiveerd is om zijn eigen bijdrage te leveren. Dat betekent tevens dat je er van overtuigd bent dat het iets bijzonders is.

4.1.3 Omgaan met diversiteit.

Iedereen is anders en heeft andere drijfveren en motieven. Het is aan jou om erin te duiken en deze te ontdekken. Als je goed om kunt gaan met diversiteit kun je met heel veel verschillende mensen samenwerken.

4.1.4 Kunnen overleggen, overtuigen en onderhandelen.

Wil je iets van anderen gedaan krijgen, dan moet je hen overtuigen. Dat betekent dat je je inleeft in de ander, aansluit bij wat voor de ander belangrijk is en gezamenlijk iets zoekt waar jullie beide vrolijk van worden.

4.1.5 Omgaan met conflicten of teleurstellingen.

Het loopt wel eens anders dan je verwacht had. Belangrijk is dat je dan even pas op de plaats maakt, het geheel afsluit en dan pas verder gaat. Als dat niet gebeurt blijft het onderhuids spelen en plopt het later weer op. Uit eigen ervaring weet ik dat net doen of er niets gebeurd is en dan vrolijk verder gaan helaas niet werkt. Alleen als je iets goed afsluit kun je verder. Anders krijg je later alsnog de rekening gepresenteerd.

4.2 Hoe zit samenwerken bij jou?

Al deze vaardigheden zijn bij iedereen in aanleg aanwezig en kun je door gericht aandacht aan te geven verder ontwikkelen. Echter iedereen heeft van nature bepaalde voorkeursstijlen. Belbin heeft onderzoek gedaan naar deze voorkeuren en heeft daar bepaalde types aan gekoppeld. Inzicht in welk type je bent, geeft wat duidelijkheid over hoe je in elkaar steekt en verklaart voor een deel hoe je reageert op anderen. Als je een beeld wil krijgen wat jouw voorkeursstijlen zijn kun je de gratis BELBINTEST doen. Deze test zegt wat over je voorkeursrol die jij bij samenwerken geneigd bent aan te nemen.

Ondergetekende heeft bijvoorbeeld veel met de rol van Brononderzoeker en Plant en weinig met die van Bedrijfsman. Als hartelijke joviale creatieveling heb ik een zekere allergie tegen de gedisciplineerde organisator. Echter wetende dat dat zo is en dat alle rollen in een team nodig zijn, is het wat gemakkelijker om de verbinding met mijn natuurlijke tegenhanger te  zoeken. Ben je benieuwd welke rol(len) jij vanuit jezelf geneigd bent te vervullen binnen een team klik dan op bovenstaande link voor het invullen van de Belbin test. Wil je meer weten over de verschillende rollen vul dan ons contactformulier in en stel je vraag. 

werkplezier collega

4.3 Welke sociale eigenschappen moet je aanspreken voor samenwerken?

Iedereen heeft bij de geboorte sociale eigenschappen in aanleg mee gekregen. Dit is iets anders dan vaardigheden. Dat zijn zaken die je kunt leren terwijl sociale eigenschappen gewoon in aanleg aanwezig zijn. Voor samenwerken is het belangrijk dat je die specifieke eigenschappen verder ontwikkelt. Het gaat dan over je vermogen dat je contact maakt met anderen. Dat betekent dat je je inleeft en leert om daar gericht mee om te gaan. Dat is iets dat we als het goed is als kind spelenderwijs ontwikkelen. Als dat niet zo is kun je, weet ik uit ervaring, dat later alsnog leren. Belangrijk is dat je er gericht mee aan de slag gaat. Voor samenwerken gaat het om onderstaande eigenschappen.

4.3.1 Empathie

Dit is het vermogen om je in te leven in de gevoelens of de gedachtegang van anderen. Hierbij ga je er vanuit dat iedereen anders in elkaar zit en dat jij een van de velen bent. Realiseer je ook dat vaak niet alles gezegd wordt dat er gezegd moet worden. Ga er ook niet automatisch vanuit dat de ander wel weet wat je bedoeld te zeggen. Empathie kun je ontwikkelen door écht geïnteresseerd zijn in wat de ander beweegt. Probeer je oordelen los te laten en vraag eens door naar motieven en drijfveren van mensen. Dan zul je zien dat sommige zaken ineens een stuk duidelijker worden. Ook merk je dan dat je steeds beter in staat bent om aan te voelen hoe mensen “er in staan”. Hierdoor wordt het dan ook gemakkelijker om rekening te houden met de gevoelens en behoeften van anderen omdat je weet wat hen beweegt.

4.3.2 Tact

Dit is het vermogen om irritaties aan te voelen, te voorkomen, of conflicten op te lossen op basis van inzicht in sociale interacties. De een heeft van nature meer tact dan de ander maar ook hier kun je jezelf in ontwikkelen. Als je open staat voor de ander en met jezelf in verbinding bent, voel je vaak intuïtief dat er iets niet klopt. Inmiddels heb ik geleerd dat het goed is om dat gewoon te benoemen. Bijna altijd voelt die ander dat ook en dan kun je het er over hebben.

4.4 Het HEEL-model als instrument.

Bij het (aan)leren van nieuwe vaardigheden kan de HEEL methodiek een praktisch hulpmiddel zijn. We onderscheiden hierin de volgende stappen:

4.1. Herkennen en benoemen van de situatie.

Wat zie jij, at hoor je, wat voel je? Wat is er nu precies aan de hand? waar liggen eventuele gevoeligheden?

4.2. Erkennen van je eigen rol.

Wat kan ik zelf in deze situatie doen?

4.3. Exploreren van de mogelijkheden.

Wat zou jij anders kunnen?

4.4. Loslaten en afstand nemen van de gevoelige situatie.

Wat kun je hiervan leren?

Ons HEEL model is een prima wijze om systematisch iets aan te leren. Gebruik het eens bij het verder ontwikkelen van je vaardigheden en sociale eigenschappen. Je zult merken dat wanneer je met aandacht bezig bent met het ontwikkelen van deze sociale eigenschappen zal zowel de empathie als de tact zich verder ontwikkelen. Natuurlijk is het zo dat niet iedereen in basis evenveel talent heeft. Echter ik ben er van overtuigd dat iedereen een bepaald basisniveau kan bereiken zodat hij in staat is goed samen te werken.

HEEL model

5. Hoe ziet samenwerken er in de praktijk uit? Welk gedrag vertoon je als je samenwerkt?

We hebben het gehad over vaardigheden en eigenschappen die belangrijk zijn bij samenwerken. Echter als je die hebt wil dat nog niet zeggen dat je daadwerkelijk gaat samenwerken. Hiervoor zijn ook andere zaken van belang. Denk hierbij aan de sfeer in de groep, of je jezelf uitgenodigd voelt, of je je veilig voelt etc. Het gaat dan om noodzakelijke randvoorwaarden die in de groep aanwezig zijn en uitnodigen om samen te werken. Hier besteden we in een andere bijdrage aandacht aan. Waar we nu bij stilstaan is welk gedrag je ziet als mensen samenwerken.

Als mensen samenwerken zie je dat:

  • het gezamenlijk belang boven het eigen belang staat. Dat betekent o.a. dat de groepsleden blijven meedenken en een bijdrage leveren aan het groepsproces, ook wanneer ze er zelf direct geen persoonlijk belang bij hebben.
  • alle leden van de groep erop gericht zijn om gezamenlijk doelen te bereiken. Dat betekent dat er een collectief doel is en dat iedereen zich daaraan conformeert. Steeds wordt er gezocht naar win-win opties, waarvan het hele team profijt heeft.
  • collega’s elkaar helpen door spontaan hulp aan te bieden waar dat nodig is. Dat betekent ook tijdig informatie doorgeven die voor anderen van belang kan zijn.
  • de groepsleden elkaar en elkaars deskundigheid respecteren. Ze praten positief over elkaar en maken optimaal gebruik van elkaars deskundigheid. Iedereen heeft respect voor de ideeën en initiatieven van anderen. Pakt ze positief op en bouwt erop voort in de richting van een gemeenschappelijk doel.
  • alle teamleden een bijdrage leveren bij het aanpakken van conflicten, problemen en spanningen in het team. Iedereen is wanneer nodig bereid te onderhandelen en concessies te doen om tot een gezamenlijk resultaat te komen.

Wil je een concreet praktisch stappenplan ontvangen dat getest is in de praktijk?

Klik dan hieronder en vul het contactformulier in, dan sturen we je dat toe.

6. Tips voor een succesvolle samenwerking!

Hierboven staat wat je moet doen als het gaat om samenwerken. Echter hoe pak je dat nu in de praktijk aan. Hoe realiseer je een goede samenwerking met je collega’s? Hieronder wat tips die je kunnen helpen bij het bespreken van samenwerking met je collega. Deze kun je gebruiken bij zowel een eerste ontmoeting of als je het wil hebben over hoe je samenwerking weer vlot trekt.

6.1 Ga de verbinding aan!

Realiseer je goed dat je bij samenwerken altijd een verbinding met elkaar aan gaat. Realiseer je ook dat deze niet vrijblijvend is noch alleen gericht op het moment dat je elkaar nodig hebt. Deze duurt zolang je met elkaar in een team zit en als team gezamenlijk doelen nastreeft.

6.2 Let op de balans bij samenwerken!

Wat je ook zult merken is dat er bij samenwerken altijd een balans moet zijn tussen geven en krijgen. Wanneer je alleen maar krijgt en niets terug geeft zal de ander na verloop van tijd geneigd zijn om de samenwerking te staken.

6.3 Maak je hoofd leeg, stem af en maak contact!

Maak je geestelijk klaar om je af te stemmen op de ander. Maak je hoofd leeg en stel je open voor de ander. Stem je vervolgens af op de ander en maak contact en kijk of de ander ook bereid is om contact te maken. Als dat nu niet gelegen komt, stem dan af wanneer wel. Echt contact maken lukt alleen als beide partijen er op dat moment voor open staan.

6.4 Stel je open voor de ander en stel open vragen!

Met open vragen geef je ruimte zodat de ander de gelegenheid heeft om zichzelf te uiten. Vraag daarbij ook hoe het met de ander is. Hoe zit hij erbij etc. Wees je ervan bewust dat de ander bijna altijd een beeld (vooroordeel) van jou heeft dat anders is dan hoe jij denkt dat de ander over je denkt. Iedereen heeft beelden over anderen en wanneer die veel verschillen van het beeld dat jij hebt kan dat veel spraakverwarring geven.

Pols dus hoe de ander je ziet en ga hierover in gesprek. Realiseer je dat vooroordelen vaak onbewust grote barrières opwerpen en dat het goed is deze van elkaar in kaart te brengen. Realiseer je hierbij ook dat je jouw beeld van de ander misschien bij moet stellen. Immers dat is ook maar een beeld! Vooroordelen raak je alleen kwijt door met elkaar in gesprek te gaan.Vraag door en ontdek nu ook wat de ander wil bereiken in de samenwerking met jou. Vraag hierbij door naar drijfveren en motieven.

6.5 Ga op zoek naar een gemeenschappelijk doel.

Welke behoefte heeft de ander, wat is zijn belang bij de samenwerking, wat moet het hem opleveren en wat verwacht hij van jou. Breng jullie balans van wat je voor elkaar kunt betekenen in kaart. Op deze wijze weet en begrijp je welke belangen er voor de ander zijn. Bespreek die belangen open met elkaar en maak daarbij ook duidelijk welke belangen er voor jou spelen. Ga op zoek naar de gezamenlijke doelen en de win win situatie. Stel vervolgens samen vast wat jullie willen bereiken en waarom.

6.6 Bespreek het samenwerkingsproces en maak afspraken!

Dit betekent zowel praten over het proces, hoe is het gegaan en wat heeft het je gebracht en vergeet zeker niet om duidelijke concrete afspraken te maken wie, wat, wanneer gaat doen en ook hoe je elkaar op de hoogte houdt.

7. Acht manieren om met moedige gesprekken de samenwerking te verbeteren.

Hieronder nog wat tips om op een goede wijze het gesprek aan te gaan wanneer de samenwerking niet optimaal verloopt. Gezien het voorgaande is het trouwens niet verwonderlijk als er wat hobbels zijn bij het samenwerken. Immers goed met elkaar afstemmen is en blijft een complex iets. Eigenlijk is het verbazingwekkender dat het soms in een keer goed gaat dan dat er wat strubbelingen zijn. Echter dit bespreken is voor de meesten best lastig.

In onze teamtrainingen merken wij op dat echt met elkaar in gesprek gaan en elkaar feedback geven voor veel mensen best wat moed vergt. Immers door uit te spreken wat je wil, stel je je kwetsbaar op en dat is best lastig. Daarom noemen we dit ook moedige gesprekken en er is best wat persoonlijk leiderschap voor nodig om dat op te pakken. Wil je hier meer over weten lees dan onze bijdrage over persoonlijk leiderschap of meld je aan voor de gratis online training persoonlijk leiderschap.

Voor het voeren van een gesprek over samenwerken is wat moed, geduld en persoonlijk leiderschap nodig. Immers het gaat om verbinding met anderen en het uitspreken van jouw behoeftes. Daarom ‘helaas’ geen snelle tips maar adviezen voor het voeren van die moedige gesprekken die de samenwerking wezenlijk verbeteren. Deze gesprekken gaan over zaken die we niet geneigd zijn om “zomaar” te bespreken. Echter de praktijk wijst uit dat we als we samenwerken vaak onvoldoende beseffen wat er onderhuids gebeurt. Het gaat dan meestal om zaken die mensen zich onbewust afvragen bij een ontmoeting met anderen. Zoals:

  • Moet ik mijzelf beschermen? Kan ik deze persoon vertrouwen?
  • Word ik toegelaten of buitengesloten? Hoor ik erbij en zo ja waar hoor ik dan bij?
  • Word ik gewaardeerd? Wie vindt mij leuk en wie heeft er een hekel aan me?

Wanneer je die opkomende frustraties niet herkent, benoemt, bespreekt en tijdig de kop in drukt, gaan zaken die eerst vanzelf gingen niet meer vanzelf. Hierdoor loopt de samenwerking steeds stroever. Hieronder 8 adviezen, waarmee je de relatie met de ander en daardoor de samenwerking verbetert.

7.1 Waardeer en respecteer de anders zoals hij is!

Zet de toon voor open en eerlijke gesprekken. Als je alert bent op de kwaliteiten van de ander en ook complimenten geeft, zal de ander zich meer durven laten zien. Daarmee komen diens talenten nog meer naar voren. Het is een kwestie van mind-set, van onbevooroordeeld en met respect het gesprek aangaan met het doel om duurzaam contact op te bouwen om zo duurzaam samen te werken. Als je dat verlangen oproept bij jezelf ga je uitzien naar een gesprek en ben je benieuwd naar wat je van de ander kunt leren. Laat de ander uitspreken en geef hem echte aandacht door goed te luisteren. Hierdoor leer je hem beter kennen en ben je steeds beter in staat om dingen te zien vanuit zijn perspectief. Helpend hierbij is om te bedenken dat iemand met een andere achtergrond dan jij een idee kan bedenken waar jij nooit op zou komen.

7.2 Luister naar de ander!

Goed luisteren blijkt in de praktijk niet zo eenvoudig. Bij goed luisteren gaat het zowel om passief luisteren als om actief luisteren.

Passief luisteren

Bij passief luisteren, ook wel diep luisteren genoemd, stem je je helemaal af op de ander. Je maakt oogcontact en toont door knikken en hummen dat je aandacht op die ander is gericht. Kortom je bent en blijft met je aandacht bij die ander. Je neemt in je op wat de ander zegt en laat dat bezinken. Zonder dat je al bezig bent om vragen te stellen of ergens wat van te vinden. In onze luistertraining blijkt dat een heel moeilijk onderdeel te zijn.

Actief luisteren

Bij actief luisteren daarentegen geef je steeds weer wat je gehoord hebt. Je herhaalt belangrijke punten en checkt hierdoor of je de ander goed begrepen hebt. Vervolgens vraag je door met als doel om de ander te begrijpen en te laten voelen dat je weet waar het bij de ander over gaat. Hoe beter je beiden aspecten van de luisterkunst beheerst hoe betere collega je bent omdat je weet wat iedereen nodig heeft.

7.3 Kijk naar jezelf!

De ander kun je niet veranderen alleen jezelf en hoe jij omgaat met situaties. Stel dat de ander erg veel praat. Probeer je dan niet te irriteren.  Daarmee veroordeel je de ander. Vraag je in plaats daarvan af waaróm hij dat doet. Welke niet vervulde behoefte zit daar onder? Blijf je vastzitten in een negatief oordeel of ergernis over de prater, probeer de ander dan niet te veranderen, maar vraag jezelf af: wat zegt dit over mij? Ook dit vraagt moed. We kunnen wel elke keer de ander afkeuren, maar dat verbetert de relatie niet. Het zorgt ervoor dat je afstand neemt. Wil jee gericht meer inzicht over je zelf, lees dan ons blog over zelfreflectie. Hierin staat beschreven hoe je met een aantal praktische stappen jezelf dit eigen kan maken. Zelfreflectie toevoegen

7.4 Neem je verantwoordelijkheid en werk samen!

Trek aan de bel als iets je niet zint of als je iets niet snapt of als het gesprek voor jouw gevoel de ‘verkeerde kant op gaat’. En stel jezelf een doel (zonder al te star te zijn): wat wil jij gezamenlijk bereiken? Onderzoek wat je samen op kunt pakken. Bespreek wat jullie samen verstaan onder een succesvolle samenwerking? Steun elkaar als collega’s om samen nieuw gedrag te oefenen en jezelf verder te ontwikkelen. Deel informatie, wissel ‘best practices’ uit, verminder de behoefte om je eigen toko te beschermen.

teamwork bij heel communicatietrainingen

7.5 Wees openhartig!

Storingen ondermijnen het proces en hebben daarom altijd voorrang. Vertel over wat je bezig houdt en vertel de waarheid over wat je beleeft. Ben open en eerlijk wat je dwars zit en wat een goed gesprek in de weg staat. Zo creëer je een open atmosfeer waarin veel dingen bespreekbaar zijn en waarop jij ook mag worden aangesproken. Zo bouw je aan vertrouwen. Mensen houden van transparantie en voelen vaak onderhuids aan als er zaken achter worden gehouden.

7.6 Geef feedback!

Ruzies en conflicten ontstaan vaker door de woorden die niet uitgesproken worden dan door de woorden die wel uitgesproken worden. Durf bespreekbaar te maken wat er in je omgaat? Laat je niet meeslepen door je frustratie, interpretaties en te snelle conclusies. Je raakt dan alleen maar meer gefrustreerd. Als je je niet uitspreekt vergroot je de kans op ontevredenheid en frustratie van beide kanten. Van belang is je eigen gevoelens te (h)erkennen. Een ongemakkelijk gevoel duidt op iets waar je last van hebt. Vraag daarna aan de ander of je hem/haar er iets over mag zeggen. Druk jezelf uit met behulp van ik-uitspraken. Geef aan wat het met jou doet. De ander zal zich hierdoor niet aangevallen voelen en zal je daardoor gemakkelijk begrijpen. Zorg er ook voor dat je woorden overeenkomen met je lichaamstaal. Iets positiefs zeggen met een negatieve lichaamstaal (zoals zakkende schouders of terwijl je met je ogen rolt) kan mensen in verwarring brengen of je oneerlijk doen lijken. Overigens: feedback geven hoeft niet alleen als je iets negatiefs ervaart. Je kunt ook feedback geven in de vorm van complimenten. Je zult verstelt staan wat een positief effect dat vaak heeft.

7.7. Wees je instinct te sterk af!

Er bestaat altijd een kans dat je je toch aangevallen voelt ondanks alle openheid en eerlijkheid die je biedt. Trek het je niet persoonlijk aan maar zie dit als een kans om te onderzoeken wat er leeft in de ander. Er is een grote kans dat het hier om een projectie gaat. Dat is iets wat niet bij jou hoort, maar wat de ander op jou projecteert. Vraag naar de behoeftes van de ander. Vraag hem zich uit te spreken. Als iemand boos op je is, stel dan eens deze vraag: “Wat wil je me vragen?” Of : ”Wat kan ik voor je doen?” Daarmee leg je de verantwoordelijkheid voor de aanval bij de ander, waar die hoort. Die zal daardoor weer tot zichzelf kunnen komen.

Probeer valkuilen (waar we allemaal wel eens in vallen) te vermijden, zoals:

  • Een discussie willen winnen. Meestal levert dat geen echte winst op. Niemand wil gezichtsverlies leiden.
  • Slimmer willen zijn dan de ander is niet goed voor de relatie.
  • In de verdediging gaan en van daaruit zijn gedrag verklaren.
  • Je door je geraaktheid laten meeslepen om zelf gehoord te worden, waardoor je je niet meer kunt verplaatsen in de ander.
  • Alleen naar je eigen gedachten in je hoofd luisteren in plaats van naar de ander.
  • Vasthouden aan je eigen beleving waardoor je de bedoeling van de ander verkeerd interpreteert.

7.8 Houd het speels!

Als je samen vooruit kijkt, experimenteert en pioniert, vaste gedachtes en patronen loslaat, en van elkaar fouten mag maken, dan wordt het contact ook speels! In speelsheid zit heel veel plezier, kracht en creativiteit. Leer van je fouten en probeer het opnieuw. Help andere mensen om groter te denken en spannende en uitdagende projecten te omarmen. Humor relativeert en breekt het ijs.

8. Tot slot

In dit blog hebben we laten zien dat samenwerken als je daartoe bereid bent voor een groot gedeelte te leren is en dat het in de meeste situaties ook de voorkeur heeft. Ook hebben we je handvatten gegeven om de samenwerking met je collega’s te verbeteren. Dus ons advies is om aan de slag te gaan met de handvatten en de tijd te nemen om verbetering te realiseren. Kom je erachter dat je middels de handvatten toch niet vooruit komt, schroom dan niet om contact met ons op te nemen. Graag helpen mijn collega Petri Elemans en ik jou en je team verder om de samenwerking soepel te laten verlopen en je te begeleiden bij naar meer werkplezier met elkaar.

Veel succes met je samenwerking.

Ad van Heijst

HEEL opleidingen
[email protected]
T. 024 – 366 1765

Wil je dit artikel een keer nalezen?
Laat je gegevens achter en ontvang een PDF.