Omgaan met weerstand. 13 ultieme tips

Bij onze teamtrainingen en coaching is vaak de rode draad dat er bij onze cursisten privé of op hun werk gedoe (weerstand) is. Wat we dan doen is inzichtelijk maken wat er precies speelt. Om dit vervolgens om te zetten in iets positiefs. Wij denken dat omgaan met weerstand een basisvaardigheid moet zijn van elke coach, leidinggevende en projectleider. Het is belangrijk dat je weet, waar het vandaan komt. Dat je het vervolgens herkent en kunt achterhalen wat er precies achter zit. Om vervolgens die weerstand om te buigen.

Daar gaat deze bijdrage over. We leggen uit hoe weerstand werkt en geven je vanuit onze visie praktische tips hoe je in je gesprekken om kunt gaan met weerstand. Daarnaast geven we een gratis te downloaden PDF met tips weg met een korte toelichting die je helpen omgaan met weerstanden en die je kunt gebruiken als je weerstand tegen komt.

Dit verhaal gaat over onze ervaringen hoe wij omgaan met weerstanden. Veel van de tips passen we zelf met succes toe. Dus als je bij jezelf of als coach, collega, manager of leidinggevende weerstand tegen komt, is dit artikel interessant voor je. Wil je daar gericht mee aan de slag en heel praktisch oefenen met deskundige begeleiding, dan is misschien onze training omgaan met weerstand of onze leergang coachen van collega’s wat voor je.

Veel leesplezier

Petri Elemans en Ad van Heijst

Omgaan met weerstanden bij veranderingen. Hoe werkt het bij ons?

Weerstand hoort bij elke verandering!

Als coaches en trainers is omgaan met weerstanden ons vak. Immers de mensen die bij ons komen willen iets anders en weten vaak niet waarom dat niet lukt. Wat we dan doen is samen met hen om zoek gaan naar wat hen tegenhoudt. Als we dat gevonden hebben, bedenken we een manier hoe ze om kunnen gaan met die weerstanden. We gebruiken bewust omgaan met weerstanden want vaak gaat het om meerdere dingen tegelijk. Belangrijk is dat duidelijk wordt dat weerstand iets normaals is dat opduikt bij elke verandering. Niets meer en niets minder en dat we moeten leren om daar op een goede wijze mee om te gaan.

Voorbeeld uit de praktijk:

Momenteel zitten ook wij volop in de weerstand. Gelukkig komt dat niet door het schrijven van dit artikel, daar worden we best vrolijk van. Het komt vooral door het feit dat we opeens anders klanten moet gaan werven. Vroeger gingen we op pad, deelden brochures uit en gingen bij mensen ‘op de koffie’. Dat was persoonlijk en best gezellig. Zo netwerkende, haalden we onze opdrachten binnen. Echter dat werkt nu anders. Op de oude wijze in contact komen met mensen “die er over gaan” wordt steeds moeilijker en door hen ook minder gewenst gevonden. Dat betekent dat we het roer om moesten gooien en ons best moeten doen om vooral goed zichtbaar te zijn op internet.

Iets nieuws roept vaak weerstand op!

We zien nu dat de meeste van onze trainingen en coachsessies geboekt worden via internet. Dat is anders dan eerst en haalt ons uit onze comfortzone en dat roept onzekerheid en tegelijkertijd weerstand op. Echter dat verandert niet meer en we zullen dat moeten accepteren. Toch vinden we het wel jammer dat mensen vooraf nauwelijks meer in gesprek willen over wie we zijn en hoe we werken. Nu kun je blijven zeuren maar het is zoals het is. Helaas zullen we toch mee moeten. (Hier hoor je al heel wat weerstand.) De eerste fase van weerstand is vaak de hakken in het zand en negeren. Echter dat levert uiteindelijk niets op. Belangrijk is vooral dat je accepteert dat het zo is in actie komt en verder gaat. Wij hebben besloten om onze schouders er onder te zetten en er voor te gaan.

Van internetmarketing worden we niet vrolijk.

Dus al enkele maanden zijn we volop bezig met internetmarketing en dat verhoogt op zijn zachts gezegd ons werkplezier niet. Ondanks het feit dat we niet het idee hebben dat we totale digibeten zijn, worden we telkens weer verrast met nieuwe “uitdagingen”. We moeten onszelf zichtbaar maken op internet, weten inmiddels een beetje hoe zoekmachines werken en kunnen koppelingen leggen met databases. Ook ‘moeten’ we advertentieteksten maken en die plaatsen op sociale media voor de juiste doelgroep. Echter net als we eindelijk weten hoe het werkt, verandert er weer wat. En dat roept héél veel spanning en weerstand op. Hoe gaan wij om met die weerstand? We erkennen en accepteren dat ie er is en gaan stug verder.

Hoe ga je om met de stress die weerstand oproept?

Het telkens opnieuw beginnen en je realiserende dat het oude vertrouwde weg is, is een stressvolle bezigheid. De stress zit hem met name in het feit dat je onzeker wordt en steeds allerlei stemmetjes van je innerlijke criticus hoort. Stiekem vraag je je in je hoofd wel eens af of je het wel in je hebt en of je wel vrolijk wordt van al dat nieuwe. Dat is een benauwend gevoel, roept emoties op en die uiten zich in weerstand. Wees daar alert op als je als coach, leidinggevende, etc. met iets nieuws komt. Weet dat vooral belangrijk is dat je de ander laat zien, horen en voelen dat je ziet dat er stress is en dat dat er mag zijn. Dan gaat de communicatie al snel een stuk beter.

“Geen spoor zonder dwarsliggers!”

“Weerstand geeft wrijving en dat is ook energie. Het is aan ons om daar positieve energie van te maken.”

Het omgaan met weerstand in gesprekken moet iedereen beheersen!

Zoals gezegd weerstand tegen iets nieuws is een natuurlijk iets! Veranderingen roepen altijd gedoe op. Daarom is het goed omgaan met weerstand in gesprekken een vereiste voor elke leidinggevende, coach of mentor. Immers je komt altijd wel ergens weerstanden tegen. Dat is altijd een signaal dat je op iets wezenlijks bent gestuit. Belangrijk is dat je deze weerstanden herkent en erkent door deze serieus te nemen. Het omgaan van weerstand in gesprekken is een vaardigheid die je moet leren. Wat je moet leren is zowel de ander laten merken dat je zijn weerstand serieus neemt als leren om om te gaan met de weerstand die de ander bij je oproept doordat hij niet gelijk enthousiast is.

Is het nu omgaan met weerstanden of omgaan met weerstand?

We praten over omgaan met weerstand maar weerstand kan per persoon anders zijn. Ook kan weerstand bij een persoon op verschillende niveaus liggen. Daarom is het goed om er van uit te gaan en te onderzoeken welke weerstanden er allemaal zijn. Zo hebben weerstanden in een gesprek de neiging om niet altijd gelijk helemaal duidelijk hoorbaar en zichtbaar te zijn.

Bij het omgaan met weerstanden in gesprekken gaat het zowel om een duidelijk ‘Nee ik wil niet” als om het wat subtielere werk. Denk hierbij aan weerstand als iemand in zijn manier van doen aangeeft dat hij niet echt enthousiast is over iets. Dat hoor je dan vaak aan indirecte uitspraken die aangeven dat iemand het toch niet ziet zitten. Of je ziet dat aan allerlei non-verbale signalen. Belangrijk voor het goed omgaan met weerstanden in gesprekken is dat je leert om alle verschijningsvormen van weerstand te herkennen en daar gericht mee om leert gaan. Bij de tips gaan we daar verder op in.

Hoe omgaan met weerstand? Dat is de vraag.

Het begint met het herkennen van signalen en daar goed op inspelen. Dat is de sleutel tot succes bij het omgaan met weerstand. Want realiseer je dat bijna niemand spontaan bij een aangekondigde verandering zal zeggen: “Leuk, gaan we doen”. Veel eerder hoor je allerlei bezwaren die veelal te herleiden zijn tot onze universele angst voor het onbekende. Immers iets nieuws leren komt neer op nieuwe en onbekende dingen doen, en evolutionair gezien is het onbekende levensgevaarlijk. Immers alles dat je niet kent, kan je dood betekenen.

Alleen coachen van collega’s of toch hiërarchie inzetten?

Bij het omgaan van weerstand gaat het altijd om weerstand van binnen. Alleen die persoon zélf kan daarom zijn eigen weerstand oplossen. Het enige dat jij kunt doen, is coachen vanuit gelijkheid door écht contact te maken. Dit doe je door gericht al je communicatieve vaardigheden in te zetten. Als je als leidinggevende alleen op je hiërarchie gaat zitten, gaat het niet lukken. De tijd is voorbij dat medewerkers spontaan iets geloofden als de leidinggevende het zei.

Wat je wél kunt doen is coachen en de ander laten voelen dat je hem serieus neemt. Dat betekent dat je er bent voor de ander en, wanneer nodig ,de ander ondersteunt. Hóe je dit doet leggen we later uit met onze tips. Wat je als leidinggevende meestal wél kan doen, is er voor zorgen dat er geen weg terug is naar het oude. Een klein beetje duwen en misschien een beetje trekken door iets in het vooruitzicht te stellen. Echter als de ander diep van binnen het nut er niet van inziet of gewoon bang is, zal dat ook niet echt helpen.

Is er een model voor het omgaan met weerstand?

Er zijn diverse modellen die uitleggen hoe weerstand werkt en wat je kunt doen om die weerstand te verminderen. Bij elk model voor het omgaan met weerstand is het uitgangspunt dat je altijd op zoek gaat naar twee componenten. Te weten naar de onderliggende emotie (meestal angst) en naar de onderliggende behoefte. Deze twee componenten zijn vaak de sleutel om contact te maken met de oorzaak van de weerstand. Als dat lukt kun je vanuit de bron de weerstand proberen om te vormen.

Angst voor het onbekende is vaak de onderliggende emotie van weerstand

Realiseer je dat bij alle veranderingen dat weerstand een gegeven is en dat het vaak uitsluitend gebaseerd is op angst. Angst beoogt ons te beschermen voor schade en/of pijn. We willen niet gekwetst worden, daarom willen we zoveel mogelijk in onze comfortzone blijven en onze wereld klein en veilig houden. Onder de angst zit vaak een mengelmoes van niet willen, niet kunnen of niet durven. Deze weerstand uit zich in houding (verbaal en non-verbaal) en gedrag ‘tegen’ hetgeen je niet wilt.

De boodschapper van het nieuwe krijgt dan vaak de volle laag. Of je nu de manager bent, de enthousiaste collega, de mentor of coach dat maakt niet uit en het is in eerste instantie niet persoonlijk. Dus trek het je ook niet persoonlijk aan.

Ga bij weerstand daarom op zoek naar de onvervulde behoeften!

Het verminderen van angst komt daarom plat gezegd neer op het vervullen van een onvervulde behoeften.

Enkele voorbeeldjes van angst en hun (mogelijke) behoefte;

  • Angst om te falen = behoefte aan succes
  • Angst voor conflict = behoefte aan harmonie
  • Angst voor isolement = behoefte aan acceptatie
  • Angst iets kwijt te raken = behoefte aan iets waardevols

Als mens zijn we 24/7 bezig met het vervullen van onze behoeften. Kom je dus weerstand tegen, herleid de bron van de angst en richt je op die onvervulde behoefte. Alleen als je gesprekspartner zich in voldoende mate in die behoeften gezien voelt, is er een opening om er over te praten. Dan zal ook de weerstand zich tot werkbare proporties beperken.

Wat ook belangrijk is om te beseffen is dat weerstand ook een positieve functie heeft. Immers weerstand heb je niet voor niets. Het zegt iets over dat je niet-wilt, en daarmee ook iets over wat je wél wilt. Als je daar op aansluit kun je verder komen.

Professioneel omgaan met weerstand komt daarom neer op het verminderen van die angst.

Dus probeer te achterhalen waar die angst zit, maak daar contact mee en probeer de ander te helpen om die angst te verminderen en speel in op die onvervulde behoefte. Als je die in kunt vullen valt de angst weg en is er ook geen weerstand meer. Angst is een emotie die vaak niet wordt gevoed door concrete gedachten. Emoties zijn onbewuste signalen van ons lichaam en geest die ons wijzen op onze (onvervulde) behoeften.

Succes met de tips

Wil je tips voor het omgaan met weerstand?

Laat je gegevens achter en ontvang een PDF.

Tips en oefeningen hoe om te gaan met weerstand.

Hieronder staan verschillende tips die je ook kunt zien als oefeningen hoe je succesvol om kunt gaan met weerstand. Aan een tip alleen heb je niets, je moet ook oefenen. Zeker als het gaat om weerstand is oefenen in het omgaan met die weerstand een belangrijk iets. Dus maak vlieguren, ga er mee aan de slag, probeer het uit en kijk welk effect het heeft en wat je de volgende keer anders kunt doen. Wil je meer ondersteuning dan is onze praktische training omgaan met weerstand misschien wat voor je.

Weet dat je wanneer je omgaat met weerstand je vaak ook onbedoeld en onbewust door de ander persoonlijk wordt geraakt. Daar moet je mee leren omgaan. Daarom hopen wij dat het bovenstaande model over hoe weerstand werkt en de onderstaande tips je kunnen helpen met oefenen.

Tip 1. Toon oprechte interesse in de ander en maak contact!


Iedereen heeft behoefte om gezien te worden zoals die is. Daarom is het belangrijk dat je zonder oordeel open staat voor die ander. Je hebt een open luisterhouding, bent nieuwsgierig naar de ander en vraagt door. Dus luister goed, geef de ander de tijd om zich te uiten, laat stiltes vallen en hou je eigen OMA (Oordeel, Mening en Advies) thuis. Dat betekent dat de ander meer aan het woord is dan jij! Het levert je veel op. Je weet wat er speelt en kunt daar beter op reageren. Je kunt bovendien van andermans mening leren en de samenwerking tussen jou en je collega verbeteren.

Als je meer wil weten over contact maken kijk dan bij onze blog over miscommunicatie. Wanneer je je vaardigheden omtrent luisteren wil aanscherpen, kijk dan ook eens bij onze training ‘De kunst van het luisteren’.

Tip 2. De helpende kernwaarden bij het omgaan met weerstand!


Gesprekken waar weerstand is, gaan vaak de mist in doordat de ene partij de andere partij probeert te overtuigen van zijn eigen visie en zijn gelijk. Ondanks dat alle argumenten valide zijn en het betoog helder van degene die de ander wil helpen om de weerstand te overwinnen, zal het niet gaan lukken. Immers er is er maar één die weerstand en angst kan verminderen en dat is degene mét die angst en weerstand.

Ga in je gesprekken uit van de volgende kernwaarden:

  • Het gesprek is gebaseerd op gelijkwaardigheid, openheid en vertrouwen.
  • Het zwaartepunt van het gesprek is gebaseerd op de ervaringen en gedachten van degene met die weerstand. Het gaat om zijn verhaal en zijn gedachtewereld. Daarin zit de oplossing.
  • Je kunt iemand alleen maar helpen als je mee gaat in die gedachtewereld. Iedereen ziet zaken zoals hij/zij ze wil zien. Ga erin mee, probeer te begrijpen en ga daar respectvol mee om. Dat is de werkelijkheid waar je mee te dealen hebt.
  • Dat betekent ook dat het onbewuste minstens even belangrijk is als het bewuste denken. Emoties zoals angst voor het nieuwe worden niet bewust aangestuurd en zijn derhalve ook lastig bewust te tackelen.
  • Degene met de weerstand is alleen zelf in staat om met een voor hem passende oplossing te komen. Hij heeft de hulpmiddelen in huis om dat te doen.
  • Jouw rol is niet anders dan er zijn, aan te horen en te helpen om de ander zijn oplossing te vinden. Of hij dat doet is zijn eigen verantwoordelijkheid.
  • Jouw rol is dat je beschikbaar bent en uitstraalt dat je je blijft inzetten voor ondersteuning van die ander.

Dus als je merkt dat het gesprek wat stekelig wordt, kijk dan nog eens naar deze uitgangspunten en pas ze toe.

Tip 3. Omgaan met weerstanden is ook omgaan met de onderliggende emoties.

Zoals al eerder aangegeven onder weerstand zit een emotie en onder die emotie een onvervuld verlangen. Wil je goed omgaan met weerstanden zal je daar als als leidinggevende of coach oog voor moeten hebben. Immers het komt voor dat je gesprekspartner soms onverwachts sterk emotioneel reageert. Vaak doordat de voor hem belangrijke onderliggende emoties niet aan de orde zijn geweest. De weerstand blijft dan aanwezig ondanks dat de feiten rondom het onderwerp van gesprek voor zich spreken en de afspraken al zijn gemaakt. Het is dan zaak om gewoon weer opnieuw te beginnen door aandacht te geven aan de angst en de onderliggende emotie. Dit zijn andere gesprekken dan die we normaal gewend zijn te voeren en dat is zeker in het begin best eng. Belangrijk is dat je de ander aanmoedigt om zijn bedenkingen uit te spreken en te vertellen waarom hij of zij deze bedenkingen heeft.

Weerstand zit meestal in zaken als:

  • Onzekerheid over gevolgen
  • Selectieve waarneming over de voordelen en nadelen
  • Gewoonten die moeten stoppen en die moeilijk te veranderen zijn
  • Onvrijwillige deelname
  • Het moeilijk vinden om hulp te vragen
  • Innerlijke verdeeldheid

Vraag daar naar en vul niet in, maar beschrijf wat je ziet en vraag door. Dus benoem daarom wat je ziet, bijvoorbeeld door het stellen van een vraag als. “Ik merk uit je reactie dat het dit heel belangrijk voor je is. Hoe komt dat?” Je laat dan zien dat je bereid bent om oprecht te luisteren en de ander te begrijpen. Let hierbij niet zozeer op wat de ander zegt maar meer hoe hij het zegt en wat hij met zijn lichaam uitstraalt. Realiseer je dat minder dan 10% van een gesprek gaat over de woorden die gezegd zijn en het grootste gedeelte over de wijze waarop de woorden uitgesproken zijn en de daarbij behorende lichaamstaal. Benoem dat in je gesprek en je zult zien dat je een heel ander gesprek krijgt.

Tip 4. Omgaan met weerstand. Ga jezelf niet verdedigen!

Wil je succesvol omgaan met weerstand dan is het belangrijk dat je weet dat weerstand vaak niet zit in de inhoud maar in de emotie. Door de angst hoort de ander slechts wat hij wil horen en reageert daarop. Het gaat dus niet om jou als persoon! Dus richt je als je weerstand waarneemt slechts op de feiten en trek het je niet persoonlijk aan! Leg kort en krachtig uit waar het naartoe gaat en wacht de reactie af. Als de ander zich aangevallen voelt, dat komt vaak voor bij veranderingen omdat er afscheid genomen wordt van het oude, zal de ander geneigd zijn om zichzelf te gaan verdedigen.

Wat je dan ziet is dat de ander begint te ratelen, op hoge toon te praten, snel te praten, er heel veel details bij haalt en gaat herhalen. Wat hij eigenlijk wil, is dat hij begrepen wordt door jou. Gezien de boodschap is hij bang dat je het niet met hem eens bent, hem onaardig vindt of tegen hem in gaat.

Weerstand ontstaat wanneer iemand zich niet gehoord, gezien of begrepen voelt!

Dit gedrag komt veel voor en roept bij alle betrokkenen vaak extra weerstand op tijdens gesprekken. De valkuil is dat jij je vanuit jouw rol aangevallen voelt en jezelf ook gaat verdedigen. Trap daar niet in! Accepteer dat dit bij het proces hoort. Blijf rustig in je gesprekken en blijf op conversatietoon praten. Dit misschien ondanks dat je hart in je keel tekeer gaat. Laat de ander wel merken dat je hem hoort door dat ook non verbaal te laten blijken en door zijn verhaal af en toe samen te vatten. Vertel als er ruimte is dan kort en krachtig hoe jij tegenover de situatie staat. Ga hierbij zoveel mogelijk uit van de feiten.

weerstand cactusplant op de voorgrond in de woestijn. Daarachter zand, rotsen en bergen zichtbaar
weerstand – cactus in de woestijn

Tip 5. Laat je niet door emoties meeslepen, ze horen erbij!

Bij veranderingen komen emoties naar boven en dan komt het regelmatig voor dat iemand boos en emotioneel reageert en voor de verbale aanval kiest. In de hitte van het gesprek worden er dan vaak onredelijke argumenten die niets met de situatie te maken hebben, gebruikt. Veelal wordt ook de persoonlijke aanval niet geschuwd (“Je doet je werk niet goed als je dat besluit neemt.” Of “Het ligt allemaal aan jou.”). Dat is een gegeven. Nu is het zaak om het niet te laten escaleren. Dus neem afstand, maak het niet persoonlijk en laat je niet meeslepen door je emoties. Blijf te allen tijde respectvol naar je collega’s toe. Ook als dat op dat moment niet wederzijds is.

Geef gelegenheid om stoom af te blazen en maak contact!

Wil je succesvol omgaan met weerstand dan is het beste dat je kunt doen de ander de gelegenheid geven om zich te uiten. Laat vervolgens merken dat je het hoort. Ook hier gaat het er om dat de ander zich gezien voelt. Benoem ook de emotie die je ziet en praat er over. Dus zeg bijvoorbeeld: “Ik zie dat het je allemaal erg aangrijpt. Kun je aangeven wat het met je doet.” Dergelijke vragen doen veel meer dan terugkaatsen op de inhoud. Daar is nu geen ruimte voor. Ga tegelijkertijd ook op de relatie zitten en geef op een respectvolle manier je grenzen aan. Wat helpend kan zijn, is dat je kijkt naar de feiten en incalculeert dat emoties erbij horen in het proces.

Tip 6. Investeer altijd in een goede werkrelatie met je collega’s.

Mensen zijn sociale wezens en dat betekent dat een werkrelatie gebaseerd is op meer dan alleen functieomschrijvingen en taken. Het gaat er ook om of mensen elkaar zien (zitten). Dat heeft zijn effect op het feit of ze bereid zijn wat voor de ander te doen of naar de ander te luisteren. Maak daarom af en toe een praatje, gebruik (gepaste) humor en toon oprechte belangstelling voor je collega’s.

Door te investeren in een goede werkrelatie met je collega’s gaat de samenwerking soepeler. Er ontstaat dan een gevoel dat je samen voor een gemeenschappelijk doel gaat. Het gevolg hiervan is dat de weerstand tijdens gesprekken zal afnemen omdat er vertrouwen is. Met dit in het achterhoofd is het altijd belangrijk dat je mensen zoveel mogelijk meeneemt bij een veranderproces. Laat ze zien dat ze er toe doen, geef ze de gelegenheid om mee te denken etc. Maak er zoveel mogelijk een teamproces van dan zal de weerstand een stuk minder zijn.

Tip 7. Wat te doen als de ander je niet wil horen?

Soms houden mensen vast aan hun eigen mening in een gesprek. Je merkt dat ze absoluut niet openstaan voor jouw standpunt. Eigenlijk willen ze maar één uitkomst van het gesprek en dat is de manier waarop zij het in hun hoofd hebben. Als je alle bovenstaande tips van het omgaan met weerstand al hebt ingezet, kun je onderzoeken wat voor een andere mogelijkheden er nog zijn. Geef aan wat het gedrag van de ander met je doet. Geef vervolgens aan dat je wil samenwerken en dat je bereid bent om te onderhandelen. Ga dan vervolgens samen op zoek naar de win win situatie. Laat ook hier de ander blijken dat je hem hoort en ziet. Dus geef aan duidelijk dat je merkt dat het onderwerp heel belangrijk voor je gesprekspartner is.

Vertel wat het met je doet!

Spreek vervolgens ook uit dat je het gevoel hebt dat jouw standpunten niet gehoord worden en over hoe je de ontstane situatie ervaart. Vraag vervolgens of je collega bereid is zich open te stellen voor jouw argumenten. Wees duidelijk in je standpunt. Geef de grenzen aan door te zeggen waarin je wel of niet kunt meegaan en vraag je collega hoe jullie er nu samen kunnen uitkomen? Dan zijn er twee mogelijkheden. Ofwel kom je er samen uit ofwel lukt het niet. Als het een coachrelatie op gelijkwaardig niveau is, ben je ‘klaar’. Immers je kunt die ander niet verder helpen en het is aan hem. Het is niet gelukt om die ander intern te motiveren en de weerstand weg te nemen.

Geef je grenzen aan!

Echter als de ander functioneel onder je valt, kun je als het onderwerp voldoende belangrijk is ook je grenzen aangeven. Benoem de ander wat de eventuele consequenties zijn van zijn opstelling. Soms zie je dat mensen dan alsnog hun verzet opgeven omdat hun angst groter is voor wat er dan gebeurt dan voor waar ze eerst bang voor waren. Echter als tip zet dit als laatste in want dit geeft veel gedoe en voor je het weet, gaat de weerstand ondergronds en zeggen mensen ja maar doen ze nee en dan ben je nog veel verder van huis.

Tip 8. Neem wanneer nodig tijdens een gesprek een time-out!

Bij weerstand gaat het vaak om gedragsverandering. Realiseer je dat dat tijd kost. Dat betekent dat het vaak niet lukt om de ander in één gesprek te overtuigen. Sommige zaken hebben tijd nodig om te bezinken. Als je voor de ander te snel gaat, komt het regelmatig voor dat de ander zich overdonderd voelt. Dan laaien de emoties op of zie je aan de lichaamstaal dat de ander afhaakt. Benoem dit en stel voor om even te pauzeren of een vervolggesprek te plannen.

Rond in ieder geval dit gesprek af en ga niet door. Het wordt er niet beter van. Verlaat ook in ieder geval samen de ruimte waarin je met elkaar in gesprek bent. Weet dat na een time-out vaak de gemoederen bedaard zijn. Beide partijen hebben de gelegenheid gehad om het een en ander te laten bezinken, de emoties te laten afglijden en zijn in staat geweest om nog nieuwe dingen te bedenken. De kans is groot dat bij het vervolg iedereen weer openstaat voor elkaars input.

weerstand twee dezelfde gezichten met een verschillende uitdrukking

Tip 9. Houd rekening met iemands communicatiestijl.

Communiceren met gelijkgestemden gaat bijna als vanzelf. Wil je succesvol omgaan met weerstand hou daar rekening mee en maak verbinding. Dat doe je door zo mogelijk je stijl van communiceren aan te passen aan de ander. Dus als de ander voornamelijk op de inhoud zit, doe je dat ook. En als de ander heel veel zorg aan de relatie besteedt, doe dat ook. Als je gesprekspartner stellig of juist doordacht is, doe je dat ook. Dit noemen we ook spiegelen. Hoe meer de ander zichzelf in je terug ziet, hoe eerder de ander bereid is om wat van je aan te nemen.

Dus wees bereid om rekening te houden met iemands communicatiestijl door je eigen communicatiestijl tijdelijk aan te passen aan die van je gesprekspartner. Je laat dan zien dat je de ander serieus neemt en begrijpt. Hierdoor loopt een gesprek veel meer ontspannen en voorkom je weerstand en vergroot je je invloed.

Tip 10. Communiceer op gevoelsniveau en maak zo contact met de weerstand!

Weerstand is een gevoel/emotie en gaat niet over de inhoud. Het is daarom bij het omgaan van weerstand vaak niet effectief om weerstand met argumenten en ratio te benaderen. Dit omdat het in zekere zin om een ándere’ taal gaat. Wanneer mensen met elkaar willen communiceren en elkaars taal niet spreken gaan ze steeds harder praten en worden steeds ongelukkiger omdat de ander hoe erg ze ook hun best doen niet lijkt te luisteren. Dat is er vaak aan de hand.

Om dit te doorbreken is er communicatie op gevoels-/relatieniveau nodig. Realiseer je dat de ander met de weerstand vaak zelf ook niet precies weet wat er precies aan de hand is. Het kost altijd wat tijd om daarbij te komen en het goed te verwoorden. Geef iemand die tijd en stimuleer dit zelfonderzoek en vraag of je kunt en mag ondersteunen in dit proces. Weet ook dat dit vragen zijn die we in onze organisaties niet snel aan elkaar stellen en dat er voelde veiligheid en vertrouwen moet zijn om deze vragen te stellen. Heb het daar vooraf met elkaar over anders denkt degene met weerstand dat hij plotseling in een therapiesessie terecht is gekomen en dat roept nog meer weerstand op.

Ondersteunende vragen hierbij zijn:

• Welke gedachten komen naar boven?
• Wanneer precies en bij welk punt kwamen die gedachten op. Wat zette het geheel in werking?
• Welke emoties voel je en wat doet dat met je?
• Wat voel je, waar in je lijf?

Probeer verder zoveel mogelijk te luisteren, vat samen en vraag door. Probeer ook vanuit de hoek van de ander te kijken en zoek naar positieve aspecten van die weerstand. Probeer ook te achterhalen welke behoefte er achter zit.

Wanneer je dit doet zal je merken dat er opeens een ander gesprek ontstaat. Er is weer verbinding en dat is het punt dat het weer over de inhoud kan gaan. Probeer vervolgens op zoek te gaan naar de gemeenschappelijke doelen. Geef aan hoe jij het ziet en stimuleer de ander om aan te geven hoe het wel kan werken voor hem of haar.

Tip 11. Gebruik weerstand om er beter van te worden!

Profiteer van de weerstand. Weerstand tegen iets zegt niet alleen wat iemand niet wil maar er zit ook een behoefte achter wat ze wel willen. Heel vaak zit achter de weerstand ook een idee hoe dingen beter kunnen. Je krijgt vaak te maken met het uiten van weerstand tegen verandering als iemand vindt dat de verandering niet de goede is. Praat erover om er achter te komen welke ideeën de ander heeft hoe het beter kan en leer van die inzichten.

Tip 12. Aandachtspunten hoe om te gaan met weerstand!

Bij het omgaan met weerstand gaat het er om om  de vinger op de zere plek leggen. Je moet erachter zien te komen wat de betrokkene als ‘oneerlijk’ of bezwaarlijk in de situatie ervaart. Gebruik de hieronder genoemde punten. Pas ze ook in deze volgorde toe. Dan heb je de grootste kans dat je uiteindelijk een goed gesprek krijgt over waar het écht over moet gaan.

Succesvol omgaan met weerstand is:

1. Benoem wat je ziet!

Maak contact en geef aan dat je weerstand voelt. Afhankelijk van de relatie is het misschien beter om te zeggen dat je ziet dat de ander niet erg enthousiast is, of er niet blij mee is of iets dergelijks. Het woord weerstand kan in sommige situaties weer extra weerstand oproepen. Maar maak expliciet duidelijk dat je merkt dat er iets is en nodig de ander uit dit te verwoorden. Dat geeft de ander de gelegenheid te reageren en aan te geven wat zijn bezwaren zijn.

2. Erken de ander.

Laat merken dat je door hebt dat de ander weerstand voelt. Dat maakt dat die persoon zich gezien voelt. Door dit te doen is vaak al een deel van de weerstand weg.

3. Onderzoek waar de weerstand zit!

Ga in gesprek. Geef aan wat je ziet en vraag rechtstreeks naar de bezwaren zodat je daarop in kunt gaan.

4. Beweeg mee en kantel (judo)

Verplaats je in de ander, kijk vanuit zijn punt en vergroot de bezwaren eigenlijk uit. Je zult merken dat er een tegenbeweging ontstaat bij de ander en dan komt er beweging in het geheel.

5. Creëer draagvlak!

Neem de ander mee in je gedachten en probeer ervoor te zorgen dat de ander bondgenoot wordt van je plannen. Dat vermindert de weerstand enorm.

6. Niet inhoudelijk ingaan op bezwaren!

Laat wel horen dat je de bezwaren hoort maar ga er inhoudelijk niet nu op in. De bezwaren die in deze fase naar voren komen, zijn vaak niet de punten waar het om gaat. Maar ze zijn gecreëerd om de weerstand te onderbouwen. Wanneer je er toch op in gaat, kost dat energie en kom je in de negativiteit terecht. Vaak komt na elk opgelost bezwaar weer een nieuw probleem tevoorschijn. Bij het succesvol omgaan met weerstand is het belangrijk dat je uitgaat van positiviteit en samen op zoek gaat naar mogelijkheden hoe het wél kan. Ga dus niet inhoudelijk in op de bezwaren! Maak de afspraak dat je ze parkeert om er later nog op terug te komen. Gebruik deze tactiek vooral in situaties waarin het niet om een heel belangrijk punt gaat.

Tip 13: Ga bij het omgaan met weerstand ook je eigen weerstand te lijf!

Het omgaan met weerstand van anderen leidt ook vaak tot weerstand bij degene die daar mee om moet gaan. Wat kun je nu zelf doen met je eigen weerstand? Hieronder twee methodieken die je kunnen helpen om zelf uit te weerstand te komen. Mocht jeje eigen weerstand nader willen onderzoeken, lees dan het blog over zelfreflectie.

Maak het groter, blaas het op!

Bedenk wat er allemaal mis kan gaan en bedenk een heel scala aan bezwaren. Bedenk maar eens 40 andere bezwaren of wat er allemaal mis kan gaan als je de nieuwe situatie aangaat. Wanneer je daarop terug kijkt, zul je zien dat het vanzelf lachwekkend wordt. Bij bezwaar nummer 6 komt er al een grijns en bij bezwaar nummer 11 begin je al te grinniken. Probeer maar eens, het lucht heel erg op.

Achterhaal ineffectieve gedachten en vervang ze door andere gedachten.

Je zult merken dat je hoe je omgaat met weerstand vaak gebaseerd is op oude overtuigingen, meningen, gedachten en veronderstellingen. Realiseer je dat dit alleen patronen zijn die jij zelf in de loop van de tijd in je hoofd hebt geplant. Dat betekent ook dat je ze zelf kunt vervangen. Dus achterhaal de gedachten waar je last van hebt, doe daar afstand van en vervang ze door gedachten waar je verder mee kunt. Je spoort deze gedachten/overtuigingen op als je merkt dat ze niet helpend meer zijn voor jou. Je hebt er last van. Als het je lukt om de oude niet helpende gedachten te vervangen door effectieve gedachten, zal je weerstand opeens verdwijnen.

Hoe kun je omgaan met weerstand in een gesprek

Dit blog geeft inzicht hoe je om kunt gaan met weerstand in een gesprek. Zoals al eerder aangegeven het omgaan met weerstand in een gesprek is een belangrijke vaardigheid als je regelmatig mensen mee moet krijgen. Lees en gebruik daarom de tips en probeer hoe raar het ook moge klinken weerstand op de een of andere wijze als iets positiefs te zien. Immers er komt een signaal waar je wat mee kunt. Ga daarmee aan de slag. De tips zijn in feite ook oefeningen voor het omgaan met weerstand. Dus probeer ze uit, kijk hoe het loopt en probeer jezelf te verbeteren.

Omgaan met weerstand en coaching?

Heb je hulp nodig bij het omgaan met weerstand? Kijk wat wij voor je kunnen betekenen. We weten dat professioneel omgaan met weerstand niet iets dat je zomaar ineens doet en dat het soms ook handig is om daar ondersteuning in de vorm van coaching bij te hebben. samen met een coach kun je gericht werken aan hoe je weerstand kunt herkennen en ombuigen. Dus als je daarmee aan de slag wil mail of bel ons voor een vrijblijvende afspraak om eens te kijken wat we voor je kunnen doen.

Petri Elemans en Ad van Heijst

Geraadpleegde bronnen:

Kotter, J. (1995). Leading change: why transformation efforts fail. Harvard Business Review.
Jullie Starr (2013) Praktijkgids voor coaches, de handleiding voor het proces, de principes en de vaardigheden van personal coaching Boom uitgevers Amsterdam
Passe-partout, Vensters op leren , Kaders Wibe Veenbaas, e.a Phoeonix Opleidingen, Utrecht

NB: De belangrijkste bron van deze bijdrage is natuurlijk onze eigen achtergrond en ervaring. Wil je daar mee over weten kijk dan op de pagina over ons. Daar geven we aan hoe we werken, vanuit welke uitgangspunten en hoe we onze kennis en ervaring hebben opgedaan.

Reviews

Praktische tips. Vraag die aan.

5,0 rating
12 juni 2020

Helder artikel met goede achtergrond en heel bruikbare tips. Ben er blij mee.

H.D.V.

Bruikbare tips!

5,0 rating
4 november 2019

Bedankt voor je waardevolle bijdrage Ad. Wat fijn dat het artikel ook als PDF te lezen is. Ik heb de tips besproken in mijn team en we zijn allen erg enthousiast. Wil je een keer komen praten hoe wij als team om kunnen gaan met elkaars weerstand?

F.

Spijker op zijn kop

5,0 rating
28 oktober 2019

Mooi praktisch geschreven artikel. Ik vind het heel herkenbaar en ik kan het meteen toepassen in de praktijk.
Dankjewel voor deze waardevolle tips.

M.

Laat een review achter

Je mag alleen een sterren-beoordeling achterlaten, maar we vinden het fijn als je jouw beoordeling nader toelicht.