Actief luisteren: De kracht van een luisterend oor.

Luisteren naar elkaar, hoe doe je dat?

Onlangs las ik een interessant interview in de Volkskrant van Bram Bakker met de befaamde psychiater Irvin D. Yalom. Heel gretig heb ik het artikel gelezen omdat ik deze psychiater een boeiende persoonlijkheid vind met een hartverwarmende compassie voor zijn cliënten. Yalom (van 1931) heeft inmiddels een respectabele leeftijd bereikt en is heel zijn leven in gesprek geweest met mensen. Zijn passie is nog steeds om middels gesprekstherapie zijn cliënten proberen te helpen. Ondanks zijn hoge leeftijd doet hij dat nu nog steeds, respect! Het mooie hiervan is dat actief luisteren en empathisch luisteren de belangrijkste vaardigheiden zijn voor zijn gesprekstherapie. 

Mensen willen nog steeds gezien en gehoord worden

Wat mij triggerde in het artikel was zijn constatering dat er in de loop van zijn lange carrière niets veranderd is aan de hulpvraag waar mensen mee komen. Het gaat nog steeds over relaties, gezien en gehoord worden door de ander en hoe je dat vorm geeft. Persoonlijk vind ik dat een mooie constatering. Het zegt iets over dat we een goede relatie met de ander nog steeds belangrijk vinden en nog steeds bereid zijn om daarin te investeren. Echter het geeft ook aan dat het in de praktijk nog steeds best lastig is om dat tot tevredenheid voor elkaar te krijgen. 

Wat heeft gesprekstherapie te maken met empathisch en actief luisteren?

Bij een goede gesprekstherapiesessie wordt er door de therapeut meer geluisterd dan gepraat. De cliënt is voornamelijk aan het woord en de therapeut luistert. De therapeut stelt in het begin enkele vragen, bewaakt de kaders en luistert actief naar wat de ander zegt. Wanneer nodig vat hij samen en vraagt door. Echter actief en empathisch of invoelend luisteren is waar het hier om gaat. Als je dit goed doet, voelt de ander zich gezien en gehoord.

Actief leren luisteren is best lastig!

Het lastige van luisteren is dat bijna iedereen denkt dat hij of zij deze vaardigheid wel goed beheerst. Zelf ben ik opgegroeid met een moeder die de kunst van het luisteren niet goed verstond. Voordat een ander zijn verhaal had afgemaakt, kwam ze al met een vraag, opmerking of een antwoord. Mijn vader hoorde ik toen regelmatig zeggen: “Luisteren Henny”. Ik vond dat niet plezierig en wilde het anders. Dat betekende dat ik al op jonge leeftijd bewust bezig was met luisteren. En ik betrap mezelf er regelmatig op dat ik net als vele anderen vind dat ik best goed ben in luisteren. Maar is dat ook zo?

Ook ik ga nog regelmatig de mist in!

Hoewel ik regelmatig complimenten krijg van mijn omgeving en mijn klanten dat ik goed kan luisteren, merk ik in de praktijk dat het ook bij mij nog regelmatig fout gaat. Ik krijg dan bijvoorbeeld van mijn zoon terug dat ik niet goed geluisterd heb. Oeps, dat komt binnen merk ik dan. Maar het houdt me ook scherp. En met name om dat scherp zijn, draait het. Luisteren is een vaardigheid die je iedere keer weer met aandacht moet uitvoeren en alleen dan is het mogelijk dat je er volledig voor de ander bent. 

Actief luisteren is te leren!

Herken je dat je nog wat bij te spijkeren hebt op het gebied van actief luisteren, of krijg je net als ik uit je omgeving wel eens terug dat je niet goed luistert. Of wil je tips hoe je door goed te luisteren de relatie met de mensen uit je omgeving kunt verbeteren, lees dan dit blog of schrijf je in op onze eendaagse training de kunst van het luisteren.

In deze bijdrage ga ik dieper in op de vaardigheid luisteren. Je krijgt inzicht in de meest gemaakte valkuilen bij het luisteren en je krijgt tips hoe je een betere luisteraar kunt zijn. Tevens bieden we je de mogelijkheid om gratis een waardevolle oefening aan te vragen waarmee je je luistervaardigheden aanzienlijk kunt verbeteren. 

Veel inspiratie en leesplezier.

Petri Elemans

1. Wat is luisteren?

Luisteren is voor mij veel meer dan alleen geluiden opvangen. Als je wil weten of je goed kunt horen, moet je naar de audicien. Luisteren is wat mij betreft een basis communicatievaardigheid die je in kunt zetten om te achterhalen wat de ander bedoeld te zeggen.

1.1 Welke luisterniveaus zijn er te onderscheiden?

Als het gaat om luisteren komen in de literatuur diverse luistertermen langs. Hieronder een onderverdeling die Julie Starr in haar praktijkgids voor coaches onderscheidt, aangevuld met enkele andere termen die we ook regelmatig tegen komen als het over luisteren gaat. Wil je echt het verschil maken in gesprekken dan moet je met name de ‘diepere niveaus’ beheersen. Daarom hebben wij het als heelopleidingen in onze teamtrainingen en communicatietrainingen altijd over actief luisteren of diep of empathisch luisteren. Dat zijn de basis luistervaardigheden die je inzet om contact te maken met de ander.

De vier verschillende luisterniveaus

Julie Starr onderscheidt verschillende niveaus van luisteren en koppelt deze aan de aandacht die er is voor de verteller van het verhaal. Als het luisterniveau zich verdiept, gebeurt dat ook met de concentratie en aandacht van de luisteraar voor de spreker.

De verschillende manieren van luisteren naar anderen zijn:

1.1.1 Cosmetisch luisteren: 

Ik doe net alsof ik luister. Feitelijk doe ik niets anders dan reageren op geluiden zonder echt goed naar de woorden te luisteren. Dit doe ik door te knikken, wat geluiden te maken (hummen) maar in werkelijkheid ben ik heel ver weg met mijn gedachten.

Cosmetisch luisteren kan op zijn plaats zijn als je merkt dat iemand heel graag veel wil vertellen en geen actieve bijdrage verwacht van de luisteraar. Het is een soort stoom afblazen. Mijn zoon van 10 komt af en toe zo thuis van school en loopt in 5 minuten helemaal leeg. Aan het eind van dergelijke gesprekken vindt de spreker het vaak fijn dat hij zijn verhaal kwijt is. Wanneer je er naar vraagt heeft hij meestal een heel fijn gesprek gehad. Voor jou als luisteraar is het vaak minder bevredigend omdat een overkill aan woorden over je heen hebt gekregen.

1.1.2 Luisteren op gespreksniveau: 

Gespreksmatig luisteren is voor de meeste mensen een vanzelfsprekende activiteit. Het vraagt weinig inspanning en het is onderdeel van de meeste van onze normale dagelijkse gesprekken. We luisteren, praten, denken, praten, etc..  Onze aandacht is gedeeltelijk bij de ander en wat hij zegt en ook bij onszelf waarbij we nadenken over wat wij zelf willen zeggen. Het is meer reactief praten.

Luister maar eens naar een gesprek op een terras of in een restaurant. Veelal laten mensen elkaar niet uitpraten en als de een vertelt dat hij iets heeft meegemaakt, zal de ander vaak heel snel een vergelijkbaar iets zeggen. Iets in de trant van: “Ik heb last van mijn benen”. Ooh ik ken ook iemand die last heeft van zijn benen. Moet je …. nemen.” Wat wel interessant is op te merken dat de een vaak wat meer praat dan de ander. Zo heeft ieder zijn kwaliteit. Zelf ben ik meer de luisteraar.

1.1.3 Actief luisteren:

Bij actief luisteren ben je helemaal geconcentreerd op wat de ander zegt. Je onthoudt feiten en hebt alle aandacht bij de persoon die aan het vertellen is. Dit is een vorm van luisteren die je als het goed is ook vaak tegenkomt bij coachgesprekken. Maar ook bij goede werkoverleggen of bij intervisie bijeenkomsten.

Kenmerkend aan deze vorm van luisteren is dat de luisteraar:

zijn best doet om actief en geconcentreerd te luisteren. Het doel hierbij is om informatie in te winnen. Hij zal zelf minder aan het woord zijn.

bewust gericht is op wat de ander zegt, zodat hij hem volledig begrijpt.

feiten waarneemt en op slaat, zodat hij ze later eventueel weer kan gebruiken.

voortdurend laat zien dat hij nog altijd luistert, door middel van gebaren en (gezichts)uitdrukkingen.

actief probeert te begrijpen wat de ander vertelt, door samen te vatten of vragen te stellen.

Ontvang de gratis luisteroefening!

1.1.4. Empathisch luisteren

Bij empathisch luisteren of ook wel diep luisteren richt je je aandacht volledig op de ander. Je straalt uit dat je je helemaal in de ander wil verplaatsen. Je luistert zelfs naar hetgeen de ander niet zegt.

Bij empathisch luisteren oftewel diep of invoelend luisteren, luister je met een open geest, zonder oordeel. Je straalt uit dat je de wereld van je gesprekspartner volledig wil begrijpen. Sommige mensen die deze vorm van luisteren goed beheersen, noemen het als het ware een staat van ‘telepathie’.

Empathisch luisteren heeft de volgende kenmerken:

De geest van de luisteraar is rustig en kalm.

Het bewustzijn van de luisteraar is volledig op de ander gericht.

De luisteraar is volledig helder en aanwezig voor degene die aan het woord is en is zich niet of nauwelijks bewust van zichzelf.

De verteller krijgt ruimte en voelt zich gezien en gehoord. Door de aandacht van de ander is hij meestal in staat om zijn eigen gedachten zelf op een rijtje te krijgen. 

Deze vorm van luisteren klinkt als iets dat bijna ongrijpbaar is en heeft kenmerken die ook mediteren heeft. Door zo te luisteren, komen dingen voorbij en verdwijnen weer. Je zit als het ware in het hoofd van de ander en de ander voelt dat. Hierdoor is hij in staat om zijn eigen gedachten te ordenen. Het hoofd van de luisteraar is stil, slechts af en toe komt er een inzicht of gedachte voorbij.

Wil je kennis maken met empathisch luisteren, klik dan op onderstaande button.

1.2 Wat is nu de betekenis van empathisch en actief luisteren?

Empathisch en actief luisteren zijn de kernkwaliteiten van een goede coach of leidinggevende.

Met empathisch luisteren, laat je de ander impliciet merken dat hij de moeite waard is. Dit is de meest vergaande vorm van contact maken door te luisteren. Wanneer je mensen begeleidt of coacht dan is het zeker raadzaam om je dit eigen te maken.

Als je actief kunt luisteren heb je ook een belangrijke luistervaardigheid in huis. Hiermee kun je de relatie met de mensen in je omgeving verbeteren doordat ze zich, als je actief luistert, gehoord en gezien voelen. Je laat je gesprekspartner voelen dat je er voor hem bent en vraagt ook wat aandacht voor jezelf.

Actief luisteren is heel iets anders dan op gespreksniveau of cosmetisch luisteren. Dat doe je alleen met je oren. Dat is niets anders dan reageren zonder dat je je echt verdiept in wat de ander zegt en bedoelt te zeggen. In mijn ogen is dat niet echt luisteren.

Gehoord worden of niet gehoord worden. Daar gaat het om!

Bij luisteren gaat het er om dat de ander daadwerkelijk gehoord wordt en zich ook gehoord voelt. Hoe raar het ook moge klinken maar dan gaat het ook over al dan niet gezien worden. Door actief te luisteren laat je de ander merken dat je in contact bent en geïnteresseerd bent in de ander. Dat is waar het om draait en die aandacht vast houden valt niet mee.

17 seconden!!!!!

Uit onderzoek blijkt dat mensen elkaar gemiddeld binnen zeventien seconden! onderbreken. Het onderbreken van je gesprekspartner gaat als volgt. Iemand is aan het woord en de ‘luisteraar’ kapt dat zomaar af door zijn eigen verhaal te gaan vertellen. Zonder dat hij daar vaak erg in heeft. Als het gaat om belangrijke zaken is dat destructief voor het verloop van het gesprek. Immers de ander voelt geen ruimte om door te gaan en stopt zijn verhaal. 

boom en rots in vorm luisterend oor

1.3 Welke sociale vaardigheden zet je in bij actief luisteren?

1.3.1 Maak contact door je af te stemmen!

Luisteren is in feite een sociale vaardigheid waarbij je de ander uitnodigt om zijn verhaal te vertellen. Met je luisterende reactie laat je de ander merken dat hij gezien en gehoord wordt. Je bevestigt in feite dat je hem van belang vindt, dat je hem erkent in wat hij zegt en wie hij is en dat je hem wil horen en begrijpen. Je doet dit door o.a. oogcontact, te knikken en te hummen. Maar de actieve luisteraar doet meer. Door zijn actieve luisterhouding laat de luisteraar merken dat hij het verhaal van de verteller echt wil begrijpen. 

1.3.2 Geef ruimte, volg en vraag zo nodig om verheldering!

De luisteraar geeft de ander tevens de ruimte om zijn verhaal te vertellen. Hij vraagt om verheldering als hij de spreker niet goed begrijpt. ‘Wil je dat laatste herhalen? Ik kan je niet helemaal volgen’. Of vat om de luisteraar te laten zien dat hij goed geluisterd heeft af en toe de woorden van de spreker samen. Zo laat hij zien dat hij het begrepen heeft. ‘Bedoel je dat je gisteren het besluit hebt genomen om …..?’. Dit geeft de verteller de gelegenheid om aan te vullen of te verduidelijken en de luisteraar krijgt zo een signaal of hij nog op de zelfde golflengte zit als de verteller.

1.3.3 Luister je wel naar mij? Laat dat merken!

Bij actief luisteren gaat het er om dat je de ander regelmatig laat voelen dat je de ander begrijpt. Goed luisteren is dat je steeds in contact bent met de verteller en laat merken dat je de verteller goed begrepen hebt of dat je iets niet begrijpt. Dus als je merkt dat je iets niet begrijpt maak dat kenbaar en ga niet invullen. Het voor een ander invullen is de meest gemaakte fout in communicatie en leidt tot onbegrip en soms verstoorde relaties omdat je de verkeerde conclusies trekt. Dit is jammer en niet nodig als je de moeite neemt om actief te luisteren. Dus als iets niet duidelijk is gewoon navragen en niet aannemen dat je het wel begrijpt. Dat voorkomt veel narigheid. Wil je meer lezen communicatie, lees dan ook onze bijdrage over miscommunicatie.

1.4 Wat zijn de pluspunten van actief en empatisch luisteren naar elkaar?

Goede luisteraars begrijpen mensen en situaties beter. De pluspunten van het luisteren, zowel voor de luisteraar als voor de spreker, worden niet altijd op waarde geschat.

Hier de voordelen van goed (aandachtig, empathisch) luisteren op een rijtje.

Echt luisteren helpt de verteller zijn gedachten op een rijtje te krijgen;

Het verstevigt het contact tussen verteller en luisteraar;

De luisteraar geeft aan dat hij bereid is om met de verteller mee te gaan in zijn gedachtewereld. Hierdoor kom je dichter bij elkaar.

Door de gerichte aandacht geef je ook richting aan het gesprek door onderwerpen en thema’s te bespreken welke je nog niet geheel uitgedacht zijn.

Doordat je als luisteraar er bent voor de ander voelt deze zich minder snel gekwetst.

Er zijn minder misverstanden over wat de ander bedoelt te zeggen. Zowel in de gewone communicatie maar ook op de werkvloer. 

1.5 Waarom zou je beter willen luisteren?

Actief en empathisch luisteren is een vaardigheid die belangrijk is om te beheersen. De voornaamste reden om goed te kunnen luisteren is omdat je door te luisteren de relatie met de mensen om je heen kunt verbeteren. Mensen voelen zich meer gehoord en begrepen door je en dat maakt dat ze zich fijn voelen bij je en jou een toffe peer vinden. Er zijn nog andere reden waarom het belangrijk is om goed te kunnen luisteren: 

– Je leert mensen beter kennen. Hierdoor is er beter contact en meer verbinding
– Luisteren is een erg belangrijke voorwaarde om goed te kunnen samenwerken.

1.6 Kun je beter leren luisteren?

Wij gaan er van uit dat ieder mens beter kan leren luisteren. Feitelijk is het in zekere zin ook een concentratie oefening. Immers je probeert zoveel mogelijk open te staan voor de ander zonder dat je met wat anders bezig bent. Het is daarom een vaardigheid die je kan trainen en waar je met gerichte oefening steeds beter in kunt worden. Onze eendaagse training de kunst van het luisteren is een mooie opstap om beter te leren luisteren.

Het gaat als bij alle nieuwe dingen die je wil leren dat je veel vlieguren moet maken. Vlieguren maken wil in dit verband zeggen dat je bewust gaat oefenen met gericht luisteren. Echter hiervoor geldt wel net als voor andere vaardigheden dat de een wat meer ontwikkelmogelijkheden heeft dan de ander. Bemoedigend hierbij is wel dat we onze cursisten bij de leergang of bij de training de kunst van het luisteren als ze bewust met luisteren aan de gang gaan, zeer snel mooie vorderingen zien maken.

1.7 Wat moet je niet doen als je goed wil worden in actief luisteren?

Advies geven. Iemand die iets vertelt, wil vaak gewoon zijn verhaal kwijt en een luisterend oor en zit vaak helemaal niet te wachten op advies. Luister alleen maar.

De ander troosten dat het allemaal wel meevalt. Het valt voor die ander helemaal niet mee, anders vertelt hij of zij er niet over.

Het probleem analyseren. De ander zit daar vaak niet op te wachten

De ander onderbreken of een korte stilte gelijk invullen terwijl de ander nog bezig is met zijn verhaal. Geef de verteller ook de tijd om rustig even na te denken en zijn gedachtegang op een rijtje te zetten. 

Het verhaal een andere wending geven door je eigen verhaal te gaan vertellen.  

2. Hoe je beter kunt worden in actief luisteren? 9 ultieme tips!

1. Aanwezig zijn voor de ander.

Stel je open voor het verhaal van de ander. Geef de persoon die tegen je praat je volledige aandacht, zowel fysiek als mentaal. Dit betekent dat je hoofd ‘leeg’ is en dat je actief luistert naar het verhaal van de ander. Je bent helemaal met je aandacht bij de ander en je doet je best zijn verhaal te volgen en te begrijpen.

Zorg dat je in een rustige omgeving bent waar je niet  afgeleid kunt worden en zet je telefoon of andere apparatuur uit. Wanneer je tegenover of naast de verteller zit, zorg dan dat je gedachten tot rust komen en let alleen nog maar op dat wat de ander jou aan het vertellen is. 

2. Maak oogcontact.

Als de verteller tegen je praat, kijk je hem aan. Oogcontact is heel belangrijk terwijl je luistert. De verteller weet dan dat je hem hoort en dat je met je aandacht volledig bij zijn verhaal bent. Door je te concentreren op wat de ander zegt en de ander aan te kijken heb je contact. Hierdoor ben je minder snel geneigd je gedachten af te laten dwalen en bijvoorbeeld te gaan bedenken wat je eind van de middag zult gaan eten.

3.  Luister actief.

Bij actief luisteren en empathisch luisteren ben je betrokken bij de ander met heel je lichaam en de uitdrukkingen op je gezicht. Je laat met je lijf en je gezichtsuitdrukking zien dat je naar de ander luistert door te knikken of te mmhmm of door een knipoog. Ook door je gezichtsuitdrukking laat je de ander zien dat je actief betrokken bent. 

4. Stem je af op de ander met alles wat je hebt.

Ze zeggen vaak dat 80% van onze communicatie non-verbaal is, het zal je dan ook niet verbazen dat je niet alleen dient te luisteren met je oren. De spreker vertelt ook met zijn lichaam een verhaal.  Hoe je de taal van het lichaam kan duiden lees je in onze bijdrage over verbale en non verbale communicatie. Door verbaal en non verbaal contact te maken toon je de bereidheid om je af te stemmen op de ander. Door je af te stemmen, stel je de ander op zijn gemak en durft hij zich makkelijker te openen. Je kunt je afstemmen op de ander met lichaamshouding, gebaren, ademhaling, spreektempo, intonatie, taal en zintuiglijke kanalen. Met hoe meer aspecten je bent afgestemd hoe meer contact er ontstaat. Eveneens toon je hiermee aan dat je echt belangstelling hebt voor de ander. 

Als je goed afgestemd bent op de ander kun je ook horen wat er niet wordt gezegd. Dit kun je horen in de stiltes die er vallen of kun je aflezen aan lichaamstaal en gezichtsuitdrukking.

Luisterend schaap

5. Ieder verhaal is bijzonder

Luister open naar het verhaal van de ander en met nieuwsgierigheid. Soms lijkt een verhaal op iets vergelijkbaars wat je eerder hebt gehoord of wat je zelf misschien hebt meegemaakt. Vaak zijn we dan geneigd om die twee verhalen met elkaar te vergelijken. Het gevolg hiervan is dat onze gedachten afdwalen en dan luisteren we niet meer goed naar het verhaal van de verteller. Het verhaal dat je herkent, verschijnt immers in je gedachten en dan gaat al je aandacht daar naar uit. Dit is een valkuil en herkennen we allemaal. De kunst is om met je aandacht bij het verhaal van de verteller te blijven.

“Luister, leer en reageer. Niemand weet alles. We weten allemaal iets.”

 auteur onbekend

6. Moedig de spreker aan

Sommige mensen hebben moeite om zich open te stellen en hun verhaal te vertellen. Als je merkt dat dit zo is dan moedig je de spreker aan. Je creëert veiligheid en geeft aan dat het verhaal in vertrouwen verteld kan worden omdat het tussen jullie blijft. Daarnaast kan je de verteller aanmoedigen door vriendelijk en begrijpend te kijken en te knikken. Tevens kun je door bemoedigende dingen te zeggen ervoor zorgen dat de ander zich op zijn gemak voelt. Dit kan zijn doordat je aangeeft dat je de ander begrijpt, dat je het voor kan stellen dat hij worstelt met het conflict op zijn werk. Tip is wel om deze vorm van bemoediging niet teveel te gebruiken omdat het dan niet natuurlijk overkomt.

Een andere manier om de spreker aan te moedigen is door zijn verhaal samen te vatten, te bevestigen en vragen te stellen. Hiermee help je ervoor te zorgen dat het gesprek vloeiend verloopt en tevens geef je aan dat je goed geluisterd heb.

7. Luister zonder oordeel

Wat misschien wel de allerbelangrijkste aanmoediging is, is te luisteren zonder oordeel. We zijn zo snel geneigd om overal wat van te vinden. Echter wanneer je luistert zonder oordeel geef je de spreker ruimte en een signaal dat zijn verhaal er mag zijn. Ga mee met zijn verhaal en probeer je zoveel mogelijk in te leven en straal uit dat je mee gaat in het verhaal van de verteller. Dit nodigt enorm uit om verder te vertellen.

“Mensen, die veel en onbevangen luisteren, hebben ook het meest te vertellen”.

 Godfried Bomans

8. Laat de spreker zelf met een oplossing komen.

Graag willen we anderen helpen en willen we voor degene met een probleem een oplossing bedenken. Het liefst zo snel mogelijk. Waar het bij luisteren over gaat is dat je niet met een oplossing komt en dat je kan verduren dat de ander het even niet weet en dat jij het ook niet hoeft te weten of op hoeft te lossen. Dat is een hele klus om geen oplossing te bedenken. Let daar de komende tijd maar eens op. Want wat gebeurt er als je aan het luisteren bent en tegelijk bezig bent in je hoofd een oplossing te bedenken? Juist ja, dan luister je niet meer met aandacht.

9.  Neem in je op wat de ander vertelt.

Om goed te kunnen luisteren is het belangrijk om te onthouden wat de ander zegt. Het gaat dan zowel om de woorden maar ook over de onderliggende boodschappen als bijvoorbeeld blijheid of verdriet. Hiermee toon je je betrokkenheid aan. Dus als de spreker jou vertelt van de overwinning die het team van zijn dochter Marloes behaalde in de eerste divisie van basketbal onder leiding van trainer Cor, probeer dan zowel de namen te onthouden, als de emotie en ook andere details zodat je die later in het gesprek kunt noemen. Hiermee geef je aan dat je betrokken bent en goed naar het verhaal hebt geluisterd. 

3. Conclusie: Actief luisteren is een aanrader!

3.1 We luisteren minder goed dan we denken!

Luisteren is een vaardigheid die we allemaal wel denken te beheersen maar als het om echt luisteren gaat, valt dat behoorlijk tegen. We zijn met name goed in het invullen wat we denken te horen en luisteren vooral op cosmetisch niveau (doen of we luisteren) en op gespreksniveau (meteen reageren op wat de ander zegt). Echter als het gaat om echt luisteren om te achterhalen wat de ander beweegt, laten we in onze standaardgesprekken nog heel wat steken vallen. Het is goed dat we ons dat beseffen en weten dat het anders kan. Nu is dat niet erg als het gaat om een gesprek met vriendinnen in de kroeg of op het terras maar als het om een fundamenteel gesprek gaat, is dat op zijn zachts gezegd niet handig.

3.2 Actief en empathisch luisteren is noodzakelijk voor bepaalde functies en beroepen.

Vandaar dat ik in dit artikel aandacht vraag voor het echte luisteren en dat is actief luisteren en empathisch luisteren. Deze vaardigheden zijn een belangrijk onderdeel van de luisterkunst en zijn zeker de moeite waard om onder de knie te krijgen. Dat geldt voor iedereen die in contact wil komen met anderen. Wat ons betreft is het zeker voor mensen in een mensenberoep denk aan mensen in de zorg en het onderwijs een absolute must om dit te kunnen. Maar dat geldt ook voor leidinggevenden, coördinatoren en coaches die in gesprek gaan. Vandaar mijn bijdrage. Wil je meer weten over luisteren en hoe je dit kunt verbeteren. Doe dan de luisteroefening of kijk eens bij onze training De kunst van het luisteren.

Mocht je nog andere vragen hebben neem dan contact met ons op.

4. Geraadpleegde bronnen:

Allereerst hebben we een beroep gedaan op onze jarenlange ervaring met het volgen en geven van communicatietrainingen. Daarnaast hebben we onderstaande werken nog een keer na geslagen.

Julie Starr. Praktijkgids voor coachen
Over luisteren gesproken. Gespreksvaardigheden in theorie en praktijk. Conny ten Klooster e.a.
Passe-partout Vensters op leren Kaders Wibe Veenbaas e.a. Phoenix Opleidingen Utrecht

Reviews

Wat een gedegen verhaal

5,0 rating
28 februari 2020

Goed geschreven. Alle ins en outs en een praktische oefening. Bedankt

W.W.

No Title

5,0 rating
23 februari 2020
A.

Laat een review achter

Je mag alleen een sterren-beoordeling achterlaten, maar we vinden het fijn als je jouw beoordeling nader toelicht.