Persoonlijke effectiviteit vergroten? 7 tips

Stappenplan voor het verbeteren van je persoonlijke effectiviteit.

Persoonlijke effectiviteit  is een veel gebruikte term en wordt meestal in één adem genoemd met persoonlijk leiderschap, persoonlijke ontwikkeling en persoonlijke groei. In deze blog dagen we je door het stellen van vragen uit om stil te staan bij je persoonlijke ontwikkeling. En geven we handvatten en tips om je persoonlijke effectiviteit te vergroten.

Wat betekent persoonlijke effectiviteit voor mij?

Op de middelbare school was ik wat beter in de exacte vakken dan de talen. Ik koos daarom een B-pakket. Het logisch vervolg was dat ik samen met 3 vrienden een exacte studie aan de Landbouw Universiteit in Wageningen ging volgen. Dat ging al snel fout. Ik kwam er achter dat ik eigenlijk twee van de belangrijkste vakken, wiskunde en scheikunde, helemaal niet interessant vond. Het gevolg was dat ik echt studeren op die vakken nauwelijks op kon brengen. Wat ik ook probeerde om het studeren leuker te maken, het hielp niet. De resultaten waren dramatisch en ik stopte. Ondanks mijn basisaanleg voor die exacte vakken was ik niet in staat om voldoendes te halen. Naderhand bleek uit allerlei testen dat ik veel meer had met mensen dan met die cijfertjes en formules.

Uiteindelijk ben ik sociologie gaan studeren en dat liep meteen lekker. Ik voelde me als een vis in het water. Met relatief weinig inspanning, het ging vanzelf omdat ik het interessant vond, en met veel voldoening heb ik die studie doorlopen. Mijn effectiviteit was met sprongen vooruit gegaan. Want ik deed iets dat ik leuk vond en waar ik aanleg voor had. Als je dit artikel leest, zal je begrijpen waarom het bij mij verlopen is, zoals het gegaan is. Achteraf ben ik trouwens blij dat de behaalde cijfers van de tentamens heel duidelijk aangaven dat het niets voor mij was. Een vriend van mij, met betere cijfers, heeft er bij dezelfde studie 8 jaar over gedaan voordat hij uiteindelijk besloot om te stoppen.

Wat verstaat HEEL onder persoonlijke effectiviteit?

Bij persoonlijke effectiviteit gaat het ten eerste of je de doelen die je je stelt bereikt. Dan gaat het over vragen als:

  • Is mijn doel duidelijk?
  • Volg ik de juiste weg?
  • Heb ik voldoende focus?
  • Zet ik de juiste middelen in?

Daarnaast, zeker zo belangrijk, bij persoonlijke effectiviteit kun je je ook afvragen of die doelen echt bij jouw als persoon passen. Sluiten ze aan op je kernkwaliteiten en je ambities? Stel jezelf eens de volgende vragen:

  • Word ik blij van de doelen die ik nastreef?
  • Ben ik er vaak moeiteloos goed in?
  • Passen de doelen (nog) wel bij mij of zou ik iets anders willen?

Voor ons als partners van HEEL geldt dat we deze beide invalshoeken altijd aan elkaar verbinden. Het mooie is dat als je iets doet waar je blij van wordt, je daar meestal ook vaak moeiteloos briljant in bent. Het gaat bijna vanzelf. Voor jou is het heel gewoon dat je doet wat je doet terwijl het voor de ander heel bijzonder is. Vaak kom je daar pas achter als anderen dat tegen je vertellen. Bedenk maar eens waar je complimenten over krijgt van anderen. Dat is vaak een vingerwijzing waar je goed in bent.

Zoals gezegd verbinden we beiden. De vragen die we vaak stellen bij onze trainingen persoonlijke ontwikkeling zijn: Waar ben je goed in of waar word je echt vrolijk van? Dat zijn best grote vragen en die zijn vaak niet een, twee, drie te beantwoorden. Echter als je de tijd neemt om deze blog te lezen ben je waarschijnlijk een stukje wijzer.

Waarom doet niet iedereen gewoon waar ie goed in is?

Er zijn twee redenen die er voor zorgen dat het niet eenvoudig is om zomaar te doen waar je blij van wordt.

  1. De eerste is dat iedereen behoefte heeft aan een veilige omgeving. Die veilige omgeving vinden we als we ons verbinden met een groep. Een groep kan bijvoorbeeld een vriendengroep, collega’s, een buurtschap maar ook familie zijn. Je voelt je bij hen thuis en doordat je deel uit maakt van die groep voel je je veilig. Tenminste  zolang je je gedraagt volgens de geldende gedragsregels die veelal impliciet gelden. Dat betekent dat iedereen ongeveer hetzelfde doet, denkt en vindt.
  2. Daarnaast wil elke groep zichzelf in stand houden. Dat betekent dat afwijkend gedrag door de andere groepsleden opgemerkt en  gecorrigeerd wordt. Als een lid zich te vaak afwijkend gedraagt, zal de persoon uitgesloten worden. Immers de persoon brengt de identiteit en daardoor het voortbestaan van de groep in gevaar. Het gevolg is dat hij niet meer welkom is. Alleen als de betreffende persoon veel invloed heeft en medestanders kan vinden zal de groep overwegen om de normen ter discussie te stellen. Dit komt maar heel af en toe voor.

Deze processen zie je overal waar mensen samen zijn. Het gevolg is dat je je veelal onbewust aanpast, hetzelfde gaat denken, elkaar steeds bevestigt en daadwerkelijk denkt dat het is zoals het is. Vaak hebben de groepsleden niet eens meer door dat ze niet hun eigen ambities maar die van de groep nastreven.

Reactie van collega’s op ander werk zoeken.

Ik werkte in het onderwijs en vertelde tegen mijn collega’s dat ik er over dacht om voor mezelf te beginnen. Al heel snel kreeg ik wel 30 redenen aangedragen waarom dat niet verstandig was. Redenen als onzekerheid aangaande de inkomsten, minder pensioen, geen lange vakanties meer, geen leuke contacten met jonge mensen, etc. kwamen in elk gesprek met mijn collega’s wel naar voren. Die bezwaren klonken toen heel redelijk en gaven best wel wat twijfel. Veel collega’s speelden vaak zelf al jaren met dezelfde gedachte maar durfden om die redenen niet. Echter achteraf ben ik blij dat ik toen persoonlijk leiderschap heb getoond. Ik koos voor mezelf en volgde mijn hart en ben er gelukkig nog steeds blij mee. Ondanks al die geopperde bezwaren die toen heel legitiem klonken.

Clark Kent of Superman?

In hoeverre pas je je aan aan de omgeving. Wie wil je zijn? Clark (de wat sullige journalist die zijn best doet om niet op te vallen) of Superman? Denk aan de worsteling die Superman had met zijn alter ego Clark Kent. Het liefste wilde hij normaal zijn en bij de groep horen. Dat betekende dat hij zijn superkrachten niet in kon zetten. Immers dan viel op dat hij anders was en dat werd als een bedreiging gezien en viel hij buiten de groep. Echter hij had zoveel kracht dat hij het uiteindelijk niet meer kon verbergen. Hij moest er wel wat mee. Toen hij dat besefte kon hij uitgroeien tot Superman.

Wie ben jij nu?

Het is goed om jezelf regelmatig deze vraag te stellen. In hoeverre ben jij Clark Kent en stop jij jouw talenten en drijfveren weg om erbij te horen. En zijn de doelen die je nastreeft en realiseert nog steeds passend bij jou. Het is jammer als je achteraf tot de conclusie komt dat de doelen die je je stelt niet jouw doelen zijn maar die van anderen. Neem het jezelf niet kwalijk. Weet dat dat komt doordat we onbewust erg beïnvloedbaar zijn en veel dingen doen omdat anderen het van ons verwachten.

Echter het is goed om regelmatig de balans op te maken en te kijken of alles nog voor jou klopt. Uitgangspunt hierbij is steeds dat je weet wat je wil en dat je het heft in eigen hand neemt én zelf bepaalt welke keuzes je maakt. Zo toon je persoonlijk leiderschap en ben je bewust bezig met je eigen persoonlijke ontwikkeling en groei. Ga de uitdagingen aan waar je wat van kan leren. Alleen zo kom je er achter wat je wil en wie je werkelijk bent.

Realiseer je dat je persoonlijke effectiviteit ontzettend toe zal nemen als je weet wie je bent en wat je wil. Als dat zo is bereik je steeds sneller de doelen die je jezelf hebt gesteld. Hieronder staan een aantal stappen die je kunnen helpen te achterhalen wat je wil om zo je persoonlijke effectiviteit te verbeteren.

PDF met meer voorbeelden gratis.

Klik hier, vul je e-mail adres in en wij sturen de PDF naar je toe.

7 tips voor je persoonlijke ontwikkeling

Stap 1: Neem de tijd, sta even stil en word je bewust waar je nu staat!

Om gericht met persoonlijke effectiviteit of persoonlijke ontwikkeling aan de slag te gaan is het belangrijk dat je pas op de plaats maakt. Je neemt rust en vraagt je af of waar je nu staat de plek is waar je op dit moment echt wil zijn. Alleen door tijd te nemen en te reflecteren kun je voor jezelf duidelijk krijgen of het allemaal (nog) klopt. Een mooi ijkpunt hierbij is plezier en voldoening. Waar word je blij van? Wat kost je energie en wat levert je energie op? 

Oefening

Een oefening die we ook weleens bij onze coaching gebruiken is dat je een lijstje maakt van al je activiteiten met globaal de tijdsbesteding. Geef vervolgens per activiteit met een cijfer van 1 t/m 10 aan in welke mate het je voldoening geeft. Vraag je daarbij ook af of je het doet omdat je het zelf wil of dat het vanuit je omgeving komt. Kijk vervolgens naar het complete lijstje en besluit als het je niet aanstaat om gericht stapsgewijs wat te gaan doen. De uitdaging is helder krijgen waarom je doet wat je doet. Ga hierover ook de discussie met je omgeving aan. Om vervolgens meer tijd te besteden aan zaken waar je plezier in hebt en minder tijd in zaken waar je niet blij van wordt. Realiseer je daarbij dat het jouw leven is en dat jij keuzes kunt maken. Als je dat doet,  prioriteiten stelt en vervolgens keuzes maakt heb je al een eerste stap voor persoonlijke ontwikkeling gezet.

Stap 2: Durf te dromen en neem je dromen serieus!

Dromen maken vaak contact met onze diepste verlangens. In dromen is vaak ook alles mogelijk. De mooiste dingen zijn ontstaan omdat iemand een droom had en deze heeft verwezenlijkt. Iedereen heeft wel eens een mooie droom/wens. De tip die ik je wil geven is om je dromen serieus te nemen. Durf te vertrouwen op je gevoel dat je iets echt heel graag wil, hou dat vast en durf daarin te geloven. Mooie voorbeelden hiervan zijn de droom van de Amerikanen om als eerste mensen op de maan te landen, of de droom van Maarten Luther King waar mensen ongeacht huidskleur gelijk zouden zijn of de droom van Steve Jobs met zijn Apple producten of de droom van Joop van den Ende met zijn musicals.

Bij al deze grote dromen was de eerste reactie van de omgeving, maar dat kan toch niet. Toch hebben deze mensen volgehouden en zijn aan de slag gegaan om hun dromen te realiseren. Bedenk dat alle nieuwe dingen ooit zijn begonnen met een droom, met een gedachte. Die gedachte werd uiteindelijk realiteit. Droom dus en laat beperkingen varen. Dromen is nodig om te kunnen groeien. Neem jezelf daarin serieus en maak contact met wat je heel graag wil. Als dat zo is vertrouw dan op de energie die dat oplevert en ga voor je droom en neem de buitenwereld als ze nog niet om zijn niet te serieus. Vertel ze over je droom en wie weet worden zij ook enthousiast.

Stap 3: Word je bewust van wie je bent en accepteer dat (als startpunt)!

Kijk eens naar de dingen die je doet en vraag je af waarom je ze doet. Ook hier weer de vraag waar word je vrolijk van en waar niet. Word je bewust van de gedachten en gevoelens die je hebt en welk gedrag jij vertoont in bepaalde situaties. Maak daar contact mee en vraag jezelf eens af waarom je de dingen doet die je doet. Welke patronen zie je terugkeren en welke patronen maken je blij en welke niet. Probeer ook eens te onderzoeken welke overtuigingen daaronder zitten en of die helpend zijn voor je of belemmerend. Ikzelf kwam er bij een dergelijke oefening achter dat ik veel belangrijke keuzes heb gemaakt om anderen te overtuigen dat ik het kon. De drang om mezelf te bewijzen aan anderen was blijkbaar een groot ding voor me. Hierdoor was ik niet in staat om in contact te komen of ik het daadwerkelijk wel zelf wilde. Toen ik daarachter was, kon ik dat loslaten en kon ik pas keuzes maken die echt bij me passen.

Je bent zoals je bent om een bepaalde reden, in die zin is het altijd verklaarbaar. Iedereen heeft eigen kwaliteiten en daarbij behorende schaduwkanten en die maken iemand wie hij is. Echter degene zijn die je nu bent is niet iets dat voor altijd vast staat. Je hebt wat basismateriaal meegekregen van je ouders en daar moet je het mee doen. Maar wetende dat je genenpakket slechts voor een gedeelte bepaalt wie je bent, betekent ook automatisch dat je jezelf ook kunt blijven ontwikkelen. Ikzelf ben er van overtuigd dat er vaak veel meer mogelijk is dan we zelf in eerste instantie denken. Dus accepteer wie je bent en ga er voor om te worden wie je zou willen zijn!

Stap 4: Weet wat je waard bent en stop met jezelf verantwoorden!

Tel je zegeningen, ben trots op wat je bereikt hebt en wees daar ook dankbaar voor. Realiseer je ook dat je, misschien onbewust, invloed hebt op het welzijn van anderen. Als je je goed voelt, heeft dit altijd impact op je omgeving. Zowel positiviteit als negativiteit zijn magnetisch en mensen beïnvloeden elkaar. Als jij jezelf veel waard vindt, straal je dat uit naar anderen. Dus als jij persoonlijk groeit, groeien anderen met je mee. Echter voor de omgeving is het nieuw en daar moeten ze aan wennen en ze zullen je steeds vragen waarom je dat doet. Realiseer je dat als jij je anders gaat gedragen het ook invloed heeft op hun comfortzone. Immers bepaalde zaken worden anders. Belangrijk is wel dat je je realiseert dat je je niet steeds hoeft te verantwoorden voor alles dat je doet. Het is jouw keuze. Als je gewoon zegt dat je het doet omdat je het wil is het ook oké. Echter wanneer anderen echt geïnteresseerd zijn én je wil het vertellen kun je altijd nog aangeven wat je redenen zijn.

Stap 5: Kom in actie en heb vertrouwen!

 

Begin nu!

Waarom zou je wat je wil, uitstellen tot morgen? Begin vandaag al met wat je eigenlijk morgen wou doen. Of wil je een “uitstelexpert” worden? Bedenk ook dat persoonlijke groei een continu proces is en dat het niet zo is dat je je doel meteen bereikt. Zie het als een mooie verre reis. Probeer ook te genieten van het uitzicht onderweg. Splits die ene grote stap die je wil maken gewoon op in verschillende kleine stapjes. Start klein en stap voor stap kom je uiteindelijk tot je doel. Bedenk ook dat je vooraf niet alles kunt bedenken en dat je gaandeweg op je pad regelmatig zaken tegenkomt die je vooraf niet verwacht had. Dat hoort erbij en daar leer je ook van. Als je op de bank blijft hangen met een boek, training of wat dan ook verandert er niets! Je hebt nieuwe ervaringen nodig die ervoor zorgen dat oude ingesleten patronen waar je niet vrolijk meer van wordt, verdwijnen. Die nieuwe ervaringen zorgen namelijk voor nieuwe verbindingen in je hersenen. Als je die nieuwe verbindingen vaak gebruikt, worden dat vanzelf nieuwe patronen.

Heb vertrouwen dat je komt waar je moet zijn!

Misschien niet zoals je het zelf in gedachten had, maar wel zoals het moet zijn. Blijf daarom volhouden en geef niet op en geniet ook een beetje van je reis. Maak je einddoel niet alles overheersend en maak tussendoelen. Geniet er ook van als je die behaald hebt. Geef jezelf ook schouderklopjes als je weer een stapje hebt gezet en maak het niet te zwaar allemaal. Elk stapje is er een. “Alles komt goed”, zeg ik wel eens tegen mezelf als ik het even moeilijk heb. Als je daarin gelooft zal het uiteindelijk ook zo zijn en vind je de bestemming die bij je past. Daar ben ik van overtuigd.

Stap 6: Treed buiten je comfortzone!

Een bekend gezegde is: “ Als je doet wat je altijd hebt gedaan, krijg je wat je altijd hebt gekregen”. Dus als je verder wil leren is het noodzakelijk om je comfortzone te verlaten. Alleen daar doe je nieuwe ervaringen op, wordt je uitgedaagd en zullen je hersenen geprikkeld worden. Daar zit de bron voor persoonlijke ontwikkeling! Wil je hier wat meer van weten lees dan ook onze blog over persoonlijke groei en de comfortzone. Hieronder wat praktische tips om uit je comfortzone te komen.

Omarm verandering!

Andere dingen doen en nieuwe dingen leren vraagt best wel wat van je. Dat is een belangrijke reden waarom best veel mensen niet goed om kunnen gaan met verandering. Echter we weten allemaal dat de wereld voortdurend en steeds sneller verandert. Wanneer je 10 jaar geleden zei dat je geen internet of mobiele telefoon wilde, werd dat als je al wat op leeftijd was nog geaccepteerd. Nu kun je al bijna niet meer bankieren als je geen internet en/of smartphone hebt. We moeten accepteren dat dat zo is en dat het nodig is om mee te veranderen want we moeten mee gaan met onze tijd. Was er geen verandering, dan zaten we nog steeds in grotten met onze knuppels. Dus dat wetende kunnen we verandering net zo goed omarmen.

Doe regelmatig iets nieuws!

Om je hersenen te blijven prikkelen is het goed om regelmatig iets te doen dat je nog nooit eerder hebt gedaan. De reclame van Coca Cola van de man die nog nooit cola zonder suiker had geproefd en dat kreeg in het bejaarden tehuis is hilarisch. Hij wilde eerst niet omdat hij het niet kende. Echter toen hij het proefde ging het dak er af en vroeg hij zich af wat hij nog meer gemist had in zijn leven. Vervolgens zien we hem bungeejumpen, verre reizen ondernemen, etc. Kortom blijf jezelf uitdagen en neem het gezegde van Pippi Langkous ter harte als het wat spannend wordt “Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik zal het wel kunnen”. Daar zit veel waarheid in.

Dus probeer regelmatig wat nieuws uit: iets proeven dat je nog nooit eerder heb gegeten of een andere route nemen dan gewoonlijk om te kijken waar je nu weer uitkomt. Het hoeft allemaal niet groot te zijn maar wijk af en toe af van je vaste patronen. Wie weet wat het je brengt. Zo lustte ik als kind geen vis. Alleen vissticks en viskruimels vond ik te pruimen. Door verrassingsmenu’s uit te proberen en alles te eten dat me voorgeschoteld werd, is er een wereld voor me open gegaan. Kijk vanuit nieuwsgierigheid als er plots iets op je pad komt, ga de uitdaging aan en zie wat je er van kunt leren.

Praat eens met anderen mensen dat is goed voor je persoonlijke ontwikkeling!

Veelal heb je een vaste kennissenkring met mensen die je al langer kent. Inmiddels weet je wel hoe zij er over denken. Het verloop van gesprekken is bijna helemaal voorspelbaar. Toch is het goed om eens met anderen mensen te praten en dat als het kan vanuit nieuwsgierigheid en zonder oordeel. Knoop regelmatig eens een gesprek aan met mensen met wie je nog niet eerder hebt gesproken. Waarschijnlijk kom je zo in contact met heel veel interessante mensen en wie weet leer je er nog wat bij. Misschien is het ook een stimulans om eens een coachgesprek aan te gaan of een cursus persoonlijk leiderschap te volgen.

Omring je met mensen die je stimuleren bij je persoonlijke groei!

Trek op met de mensen die mee willen gaan in je groei, die je stimuleren en steunen. Dat zijn mensen die ook positief ingesteld zijn en die je een warm hart toedragen. Zij zullen je inspireren om het beste in je naar boven te halen. Neem geestelijk afscheid van mensen in je omgeving die je ingeslagen weg naar persoonlijke ontwikkeling steeds in twijfel trekken. Ze houden je hierdoor vaak onbewust tegen in je groei. Neem het hen niet kwalijk en ga niet in het oordeel zitten. Ze durven waarschijnlijk (nog) niet. De door jou ingeslagen weg confronteert hen waarschijnlijk met hun eigen keuzes. Misschien zijn ze bang om de gevolgen onder ogen te zien. Probeer met compassie te luisteren naar hun goed bedoelde adviezen en ga gewoon je eigen gang omdat je weet dat dit het pad is dat je moet volgen. Wie weet inspireer je hen en volgen ze je later. Degenen, die niet meer bij je passen, zullen op één of andere manier uit je leven verdwijnen. Hou dit niet tegen, maar weet dat het erbij hoort.

Stap 7: Ga voor je persoonlijke groei op alle niveaus aan de slag

In het hierboven door Coachcenter getekende model van Bateson staan de logische niveaus van leren (ook wel de logische niveaus van verandering en de logische niveaus van denken) afgebeeld. Deze theorie gaat ervan uit dat er zes niveaus zijn, waarin we leren (veranderen) en functioneren. Als je iets verandert op een bepaald niveau dan verandert het niveau eronder automatisch mee. Om het meeste effect te bereiken bij persoonlijke groei is het zaak om zo “hoog” mogelijk in de piramide wat te veranderen. We zien vooral bij ingrijpende gebeurtenissen die de waarde van het leven aanraken, denk aan ernstige ziektes of ongelukken, dat mensen zich uitgedaagd voelen om zich te buigen over vragen op de hogere niveaus. Sommige mensen nemen dan ingrijpende beslissingen. Denk aan mensen die na het “overwinnen” van kanker hun baan opzeggen of hun huis verkopen en iets geheel anders gaan doen.

Overtuigingen vaak de sleutel om gericht met persoonlijke effectiviteit aan de slag te gaan.

Bij coaching en de trainingen persoonlijk leiderschap merken we dat op korte termijn de meeste “winst” te behalen is op het niveau van de overtuigingen. Keer op keer zien we dat juist op dat niveau voor veel mensen de eerste echte uitdaging ligt. Belangrijk is om je overtuigingen (denkbeelden in je hoofd die je belangrijk vindt) in kaart te brengen. Overtuigingen bouw je op in je leven en worden bepaald door je ervaringen en de mensen waar je mee omgaat. Sommige overtuigingen heb je helder op je netvlies terwijl andere overtuigingen zogenaamd transparant zijn. Die heb je wel maar je ziet ze zelf niet. De uitdaging is om je overtuigingen naar boven te brengen en ze vervolgens in te delen in twee categorieën. Helpend of belemmerend. Het onderscheid is gemakkelijk te maken. Helpende overtuigingen geven je energie en daar word je vrolijk van. Het gezegde van Pipi: “ Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik zal het wel kunnen”, zou een mooie helpende overtuiging kunnen zijn. Of een van de NLP uitgangspunten: Als iemand anders het kan, dan kan ik het ook leren.

Helpend of belemmerend dat is de vraag.

Van belemmerende overtuigingen heb je last. Ze zorgen er ofwel voor dat je niet doet wat je graag wil omdat je denkt dat het toch niet gaat lukken. Denk aan uitspraken als: “Als je voor een dubbeltje geboren bent, word je nooit een kwartje.”  Of ze laten je iets doen dat je niet graag wil. Denk aan de overtuiging dat je als kind veel met je “liefdevolle” ouders op moet trekken. Maar wat als je geen liefdevolle ouders hebt en je er elke keer weer gestrest vandaan komt? 

Het mooie van overtuigingen is dat het richtinggevende ideeën zijn die je zelf in je hoofd hebt geprent en die jij voor waar aanneemt. In principe staat niets je in de weg om daar anders over te denken. Het is mooi om de opluchting te zien bij mensen als ze afscheid kunnen nemen van een overtuiging waar ze veel last van hebben. Je ziet dan letterlijk dat er weer lucht ontstaat en dat er een nieuwe wereld open gaat. Belemmerende overtuigingen saboteren jouw groei. Daarom is het goed om de voor jou belemmerende overtuigingen in kaart te brengen en er wat mee te doen.

Ga ervoor!

Door gericht met je persoonlijke effectiviteit aan de slag te gaan, zorg je er voor dat je morgen een betere versie bent van jezelf. Is dat niet iets dat we allemaal willen? Ga daarom nu aan de slag met je persoonlijke ontwikkeling. Realiseer je wel dat het een reis is waar je onderweg veel leert. Dat betekent dus ook dat je de weg niet snel af kunt leggen. Af en toe is de weg vrij maar deze bevat ook hobbels en opstoppingen. Heb geen haast. Geloof in jezelf. Besteed regelmatig tijd aan jezelf om zo te worden wie je wil zijn in het leven.

Ondanks de opstoppingen die je tegenkomt, geef nooit op! Blijf vertrouwen houden.

Je bent moediger dan je denkt, sterker dan je lijkt, slimmer dan je denkt, en tot veel meer in staat dan je ooit had kunnen dromen.

Ad van Heijst