Kleiner werken loont !!!!!!

Onze ervaringen met kleinschalig werken

De laatste tijd hebben we bij een drietal zorgorganisaties trajecten gedaan bij teams die ofwel kleinschaliger gingen werken of net kleinschaliger waren gaan werken. In het ene geval ging het om het begeleiden van twee teams in zelf organiseren. Bij de tweede opdracht ging het om de kaders van kleinschalig werken helder te krijgen en afspraken te maken over hoe dit te organiseren. Bij de andere opdracht ging het om een traject van Waardigheid en Trots waar een zinvolle daginvulling en eigen regie van de cliënten centraal stond en waar de grote afdelingen gesplitst werden in kleinere eenheden. De belangrijkste reden om het anders te gaan doen is dat de aard en de zorgbehoefte van de cliënten de laatste jaren sterk is veranderd. De gemiddelde zorgzwaarte is fors toegenomen en de gemiddelde verblijfsduur is flink afgenomen. Hierdoor zijn de contacten intensiever en weegt het voordeel van het grootschalig werken niet meer zo zwaar. Sterker nog de verleende zorg wordt hierdoor zelfs inefficiënt omdat bijvoorbeeld iedereen de steeds langere rapportages van alle cliënten van de afdeling moet lezen en er met meerdere mensen afgestemd moet worden. Daarnaast werd het ook steeds onpersoonlijker omdat er nauwelijks tijd is om met al die cliënten een band op te bouwen.

Argumenten en weerstand

Zoals bij veel verandertrajecten bleken de argumenten alleen niet voldoende om alle medewerkers gelijk mee te krijgen. In alle gevallen bleek dat de teamleden die het betrof het allemaal spannend vonden en er best tegenop zagen om: “Nu opeens anders te moeten gaan werken.” Wanneer we inventariseerden waarom ze er tegenop zagen, kregen we een veelheid aan bezwaren die er eigenlijk op neerkwamen dat ze de noodzaak niet zagen waarom het nu anders moest. Immers zo werkten ze al jaren! Betekende deze wijziging dat ze het al die jaren niet goed hadden gedaan? Ook hoorden we dat ze bang waren dat het werk nu een stuk saaier werd omdat ze bepaalde bewoners veel vaker zagen en andere niet meer. Hierdoor werd het werk een stuk minder afwisselend en dus saaier. Ook het collegiale contact met collega’s (met meerderen op een dienst staan en samen overleggen) zou minder worden omdat je er vaak alleen voor stond en je directe collega’s alleen nog maar zag bij de overdracht momenten en de werkoverleggen. De voordelen dat er minder cliënten te bedienen waren en er daardoor minder te onthouden en te lezen was bij de overdracht, kwam in eerste instantie nauwelijks binnen. Vooral het feit dat ze de noodzaak waarom dit allemaal moest niet zagen en het verhaal dat ze het al veel te druk hadden, werd bij alle organisaties gehoord.

Het effect

Echter ………… toen de verandering eenmaal ingevoerd was, bleef het stil. Er ontstond rust doordat minder personen met dezelfde cliënt bezig waren. Doordat de mantelzorgers zich meer gezien voelden en doordat de zorg die vaak toch een beetje anoniem werd verleend opeens een bekend gezicht kreeg. Ook werd er minder  overlegd omdat er minder mensen met een cliënt bezig waren. Verschillende medewerkers gaven aan dat ze meer tijd hadden en zelfs tijd over hielden, de mantelzorgers herkenden de medewerkers ook eerder en ook de cliënten gaven aan dat ze het plezierig vonden. Kortom een omschakeling met heel veel voordelen.